روایت عکاس ایرنا از ثبت تصویری صادقانه که ادعای اسرائیل را باطل کرد
حسن شیروانی، عکاس ایرنا، با ثبت تصویری از خیابان فلسطین تهران در حین جنگ، ادعای رژیم صهیونیستی مبنی بر عدم حمله به مناطق مسکونی را زیر سؤال برد؛ تصویری که بازتاب جهانی یافت.
روایت عکاس از ثبت اسناد بصری بحران
حسن شیروانی، عکاس خبرگزاری ایرنا، که اخیراً برنده جایزه تک عکس رویداد “زندگی در جنگ” شده است، تجربههای خود را از ثبت وقایع مربوط به جنگ ۱۲ روزه به اشتراک گذاشت. وی تأکید کرد که عکاسی جنگ از ساعات اولیه آغاز حملات موشکی، با حضور در نقاط هدف مانند محدوده شهید محلاتی، سعادتآباد و تهرانپارس، تحت شرایط آمادهباش کامل ۲۴ ساعته انجام میشد. این دوره به لحاظ روانی و فیزیکی بسیار فرسایشی بود، اما اهمیت ثبت وقایع، حکم به ادامه کار میداد. شیروانی اشاره میکند که عکاسی جنگ، برخلاف سایر حوزهها، مستلزم حفظ فاصله حرفهای از وقایع است؛ فاصلهای که نه آنقدر زیاد باشد که واقعیت از دست رود و نه آنقدر کم که در احساسات غرق شود.
چالشها و محدودیتهای میدانی
شیروانی یکی از بزرگترین چالشها را محدودیتهای اعمال شده توسط نیروهای امنیتی در مناطق بحرانی دانست، هرچند این موضوع را در شرایط اضطراری قابل درک ارزیابی میکند. او توضیح داد که عکاسان مجبور بودند با استفاده از تجربه و صبوری، مسیرهای جایگزین برای دسترسی به کانون حادثه پیدا کنند. او همچنین اشاره کرد که واکنش مردم عادی به حضور دوربینها در آن شرایط ملتهب، اغلب شدیدتر از واکنش نیروهای نظامی بود.
عکس تأثیرگذار خیابان فلسطین
یکی از مهمترین لحظاتی که شیروانی به ثبت رساند، مربوط به انفجاری در مجاورت خوابگاه در خیابان فلسطین بود. او پس از شنیدن انفجار شدید، با وجود ممانعت نیروهای امنیتی، از مسیرهای فرعی خود را به محل حادثه رساند و لحظهای را ثبت کرد که مردم با اضطراب از ساختمانها خارج میشدند. این تصویر توانست بازتاب بینالمللی وسیعی کسب کند و به عنوان سندی در تظاهرات جهانی علیه رژیم صهیونیستی مورد استفاده قرار گیرد.
اهمیت این عکس در زیر سوال بردن ادعای رژیم صهیونیستی مبنی بر عدم هدف قرار دادن مناطق مسکونی بود. تصویر بهوضوح نشان داد که حمله به بافت غیرنظامی صورت گرفته است.
شیروانی عنوان کرد که تلاشهایی برای تحریف این عکس و انتساب آن به وقایع دیگر صورت گرفت، اما تأکید کرد: “تصویر وقتی دقیق و صادقانه باشد، نیازی به دفاع ندارد.”
نقش عکاس جنگ در تاریخنگاری
وی یادآور شد که عکاسی در چنین شرایطی نیازمند تعهد اخلاقی و صبر مداوم است، زیرا ممکن است ارزش واقعی کار عکاس سالها بعد مشخص شود. شیروانی وظیفه عکاس جنگ را به عنوان حافظه بصری یک ملت تعریف میکند و معتقد است که بدون حضور او، روایتها ناقص یا تحریفشده خواهند ماند. در نهایت، او نتیجهگیری میکند که هنر عکاسی جنگ نه فقط شجاعت، بلکه صبوری، خودکنترلی و جستجوی حقیقت، چه آرام و چه دردناک، را طلب میکند.
- فعالیت عکاسان در جنگ تحمیلی در شرایط فشار روانی بالا و به صورت شبانهروزی صورت گرفت.
- حفظ فاصله حرفهای برای ثبت واقعیت بدون غرق شدن در احساسات ضروری است.
- عکس خیابان فلسطین به صورت گسترده، ادعاهای مقامات اسرائیلی در خصوص عدم حمله به مناطق مسکونی را رد کرد.
- عکاسان جنگ نقش اساسی در جلوگیری از تحریف تاریخ و ثبت اسناد بصری دارند.
- صبوری و مداومت از اجزای اصلی هویت حرفهای عکاسان در مناطق بحرانی محسوب میشود.
