میدان نفتی دیجیتال؛ گامی راهبردی برای تصمیمگیری هوشمند در صنعت نفت
مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب بر لزوم حرکت به سمت مدیریت داده و تصمیمگیری هوشمند در صنعت نفت تأکید کرد. دیجیتالیسازی میدانها برای پایش لحظهای و تصمیمگیری پیشگیرانه ضروری است.

تحول دیجیتال و لزوم هوشمندسازی میادین نفتی
مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، رامین حاتمی، تأکید کرد که مزیت رقابتی اصلی در صنعت نفت امروز دیگر تنها به تولید محدود نمیشود، بلکه در تحلیل دادهها و اتخاذ تصمیمهای پیشگیرانه نهفته است. این امر، دیجیتالیکردن میدانهای نفتی را به یک ضرورت اجتنابناپذیر تبدیل کرده است. با آغاز فاز آزمایشی پروژه «میدان نفتی دیجیتال (DOF)» و هوشمندسازی چاههای نفت، امکان پایش لحظهای دادههایی نظیر دما و فشار فراهم شده است که بهبودی چشمگیر در مدیریت تولید و بهرهوری عملیات به همراه خواهد داشت. این پروژه نشان داد که شرکتهای داخلی میتوانند در مدتی کوتاه، پروژههای پیچیده را از تصمیمگیری تا اجرا به سرانجام برسانند و مسیر تحول دیجیتال شرکت را ترسیم کنند.
تفاوت مدلهای سنتی و تصمیمگیری هوشمند
در گذشته، تصمیمگیریها عمدتاً بر پایه دادههای مقطعی استوار بود، اما رویکرد نوین با تحلیل دادههای برخط (آنلاین)، امکان تصمیمگیری پیشگیرانه را فراهم میآورد؛ به این معنی که مسائل قبل از تبدیل شدن به حادثه، مدیریت میشوند. حاتمی این پروژه را نقطه عطفی دانست و بیان کرد که باید نگاه به دیجیتالیسازی را از یک رویکرد هزینهای به یک رویکرد سرمایهگذاری تغییر داد. با مدیریت هوشمندانه منابع هیدروکربوری و سرمایه انسانی، میتوان به بهینهسازی تولید، افزایش ضریب بازیافت و خلق ثروت دست یافت. هدف اصلی، تنها حفظ تولید نیست، بلکه مدیریت هوشمند منابع و ذخایر برای آینده با بهرهگیری از هوش مصنوعی است.
نقش فناوری بومی در هوشمندسازی
محمد جعفرپور، مدیرعامل شرکت مخابرات ایران، بر همکاری نزدیک با صنعت نفت و اجرای موفقیتآمیز پروژه پایلوت با استفاده از فناوری بومی تأکید کرد. مراحل طراحی و ایجاد پلتفرم هوشمندسازی کاملاً با توان مهندسی داخلی انجام شده است. گام بعدی، بومیسازی تجهیزات و حسگرها برای شرایط سخت محیطی است. این پروژه ثابت کرد که فناوریهای پیچیده که پیشتر در انحصار شرکتهای خارجی بودند، اکنون با همکاری داخلی قابل دستیابی هستند. در فاز آزمایشی، اثناعشر حلقه چاه از میدان نفتی اهواز به صورت آنلاین پایش میشوند.
- پروژه DOF امکان پایش لحظهای دادههای حیاتی چاهها را فراهم میکند.
- تغییر رویکرد از مدیریت سنتی به مدیریت دیجیتال میدانها یک گام راهبردی محسوب میشود.
- هدف نهایی، توسعه هوشمندسازی در سطح وسیعتر چاههای کشور و ارتقای دقت عملیات است.
- دیجیتالیسازی برای شرکتی که مسئول بخش عمده تولید نفت کشور است، به معنای صیانت هوشمندانه از منابع است.
- زیرساختهای ابری امن و فیبر نوری توسط شرکت مخابرات برای این حوزه تأمین خواهد شد.
حاتمی اظهار کرد: «دیجیتالیکردن به معنای صیانت هوشمندانه از منابع، افزایش تابآوری تولید و همگامی با صنعت نفت روز دنیاست.»
