وقتی توافقها بدون پشتوانه قدرت به خطوطی روی کاغذ بدل میشوند
تحلیل تاریخ سیاسی و پیام عکس مشترک مقامات ارشد ایران؛ لزوم پشتوانه قدرت برای دیپلماسی و توافقات بینالمللی.
اهمیت پشتوانه قدرت برای دیپلماسی در تاریخ و امروز
تاریخ جهان، بهویژه رویدادهایی مانند اشغال منچوری توسط ژاپن در دهه ۱۹۳۰، بهوضوح نشان داده است که توافقات و گزارشهای بینالمللی بدون پشتوانه قدرت اجرایی، صرفاً به نوشتههایی روی کاغذ تبدیل میشوند. پس از حادثه مشکوک راهآهن منچوری، چین به جامعه ملل متوسل شد و کمیته لیـــتون تشکیل گردید. این گزارش، تجاوز ژاپن را غیرقانونی اعلام کرد، اما جامعه ملل فاقد قدرت بازدارندگی مؤثر برای اجرای تصمیمات خود بود. ژاپن بهسرعت این ضعف را دریافت، گزارش را نپذیرفت و از جامعه ملل خارج شد و اشغالگری خود را تثبیت کرد. این تجربه بیانگر آن است که قدرت، بنیان تحقق دیپلماسی است.
تجربه دهه ۱۹۳۰ مملو از پیمانهایی بود که جنگ را محکوم میکردند، اما نتوانستند جلوی تجاوزهایی مانند حمله ژاپن به پرل هاربر یا حمله ایتالیا به اتیوپی را بگیرند. پیمانهایی نظیر «بریاند-کلوگ» (پیمان عدم تجاوز) صرفاً نقش اعلام موضع داشتند؛ زیرا مکانیزم اجرایی یا پشتوانه نظامی برای الزامآور کردن تعهدات وجود نداشت. این امر تأکید میکند که دیپلماسی بدون قدرت، تنها خوشبینی است نه واقعیتِ میدان.
تصویر مهم در مجلس و پیام آن
در تحلیلی از وضعیت کنونی، انتشار یک تصویر از مجلس شورای اسلامی شامل رئیس مجلس، وزیر امور خارجه و رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، پیام قدرتمندی را مخابره میکند. این قاب نشان میدهد که دیپلماسی در ایران ادامهای بر واقعیت میدان است و سیاست خارجی بر اساس توازن قوا و بازدارندگی بنا شده است. این هماهنگی میان نهادهای سیاسی، امنیتی و نظامی، یک اجماع استراتژیک را القا میکند که شکستدهنده تحلیل دشمنانی است که بر شقاق داخلی شرطبندی میکنند.
- این تصویر نشاندهنده عدم شکاف در تصمیمسازی ایران است.
- سیاست خارجی مبتنی بر اجماع نهادهای امنیتی و نظامی، ثبات ایجاد میکند.
- هماهنگی تصمیمگیریها امکان پیشبینی و تعامل واقعی را برای بازیگران منطقهای فراهم میسازد.
- تصمیمات در خلأ گرفته نمیشوند و قدرت و گفتگو همراستا حرکت میکنند.
- این هماهنگی، پیامدهنده توانمندی و ایستادگی در برابر تهدیدهاست.
«تاریخ بارها نشان داده توافقها بدون پشتوانه قدرت، به خطوطی روی کاغذ محدود میشوند.»
«دیپلماسی در ایران ادامه واقعیت میدان است نه انکار آن و سیاست خارجی وقتی معنا پیدا میکند که روی توازن قوا، بازدارندگی و واقعیت منطقه بنا شده باشد.»
در نهایت، صحنه شکلگیری این تصویر در مجلس شورای اسلامی، جایگاه نهاد قانونگذار در ساخت تصمیمات کلان را یادآوری میکند. این هماهنگی در بالاترین سطوح، در منطقهای پرآشوب مانند غرب آسیا، خود یک مؤلفه قدرت محسوب شده و تضمین میکند که گفتمان خارجی ایران، دارای ضمانت اجرایی لازم است.
