پایان فاز اول دستیار هوش مصنوعی وزارت صمت و چالش دسترسی به داده‌ها

جزئیات پیشرفت پروژه دستیار هوش مصنوعی وزارت صمت

پروژه ملی توسعه دستیار هوش مصنوعی وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) که توسط دانشگاه صنعتی اصفهان اجرا می‌شود، وارد مرحله جدیدی شده است. فاز اول این پروژه با موفقیت به اتمام رسیده و قابلیت کلیدی «پرسش از قوانین و تناقض‌یابی» در حوزه حقوقی وزارتخانه پیاده‌سازی شده است. این ابزار مدرن به مدیران این امکان را می‌دهد که به سرعت از قوانین و آیین‌نامه‌های مرتبط استعلام بگیرند و تعارضات احتمالی میان مواد قانونی را شناسایی کنند؛ خدماتی که در حال حاضر توسط دفتر حقوقی وزارتخانه به عنوان کاربر فعال مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مدیر پروژه، علیرضا بصیری، اعلام کرد که این پروژه از آذرماه ۱۴۰۳ و با فراخوان معاونت علمی آغاز شده و از ابتدا بر توسعه زیرساخت‌های داخلی تمرکز داشته است. تیم اجرایی شامل حدود ۲۰ نفر با مشارکت هفت عضو هیئت علمی دانشکده برق و کامپیوتر است.

پیشرفت فاز دوم و چالش داده‌ها

تمرکز فاز دوم بر پیاده‌سازی هوش تجاری مبتنی بر هوش مصنوعی است که تاکنون حدود ۷۰ درصد پیشرفت داشته است. این فاز شامل هوش تجاری ایستا و پویا می‌باشد. هوش تجاری پویا به مدیران اجازه می‌دهد تا درخواست‌های خود را به صورت زبانی مطرح کرده و سامانه به صورت خودکار داده‌ها را استخراج و تحلیل کرده و نتایج را در قالب نمودار ارائه دهد. با این حال، تکمیل ۳۰ درصد باقی‌مانده این فاز به دلیل عدم دسترسی به داده‌های حجیم واقعی وزارتخانه متوقف شده است. در حال حاضر، سامانه با داده‌های ساده در سطح MVP (حداقل محصول پذیرفتنی) تست شده است، اما برای ارزیابی عملکرد در مقیاس کلان، به داده‌های واقعی نیازمند است.

قابلیت‌های تکمیلی و امنیت زیرساخت

علاوه بر موارد اصلی، قابلیت‌هایی نظیر خلاصه‌سازی متون، ترجمه به حدود ۱۰۰ زبان و تحلیل فایل‌های CSV به سامانه افزوده شده است. یکی از مزیت‌های فنی این پروژه، توسعه زیرساخت آن بر بستر داخلی دانشگاه صنعتی اصفهان است تا از انتقال اطلاعات حساس به پلتفرم‌های خارجی جلوگیری شود. این سیستم حتی در صورت قطعی اینترنت یا اختلال در سکو ملی مستقر در دانشگاه شریف، قابلیت فعالیت آفلاین و سوئیچ خودکار به زیرساخت داخلی اصفهان را دارا است. پردازش‌ها به صورت کاملاً داخلی و آفلاین روی GPUهای داخلی انجام می‌شود.

مدیر پروژه تأکید کرد: “هدف نهایی پروژه، ایجاد بستری یکپارچه برای تصمیم‌گیری داده‌محور، تحلیل هوشمند و تضمین انطباق کامل تصمیم‌ها با قوانین جاری وزارت صمت است”“

چشم‌انداز فاز نهایی

فاز سوم پروژه، سامانه را به یک تصمیم‌یار هوشمند برای مدیران ارشد تبدیل خواهد کرد. در این مرحله، هر آیین‌نامه یا تصمیم پیشنهادی از منظر انطباق با قوانین موجود بررسی شده و تصمیم‌گیری‌ها مبتنی بر داده‌ها، تحلیل‌های هوش تجاری و مدل‌های پیش‌بینی در حوزه‌های مختلف صنعت، معدن و تجارت انجام خواهد گرفت.

• فاز اول: تنقیح، بازیابی و تحلیل قوانین و امکان تناقض‌یابی.
• فاز دوم (۷۰ درصد تکمیل): پیاده‌سازی هوش تجاری ایستا و پویا برای تحلیل داده‌ها.
• هدف نهایی: تبدیل شدن به یک تصمیم‌ساز هوشمند مبتنی بر داده برای تصمیم‌گیری‌های استراتژیک.
• تضمین امنیت: انجام تمامی پردازش‌ها به صورت داخلی و آفلاین بر روی زیرساخت‌های دانشگاه اصفهان.