نابغه ایرانی سازنده «لگوی تراشه» و سرمایهگذاری غول آمریکایی
محمدامین شکراللهی، برگزیده جایزه مصطفی (ص)، با ابداع روش شکستن تراشههای بزرگ به قطعات کوچکتر موسوم به «لگوی تراشهها»، مسیر نوآورانهای در صنعت نیمههادیها گشوده و شرکت کندو را تأسیس کرد.
دستاوردهای علمی محمدامین شکراللهی و شرکت کندو
محمدامین شکراللهی، دانشمند ریاضی و برگزیده دومین دوره «جایزه مصطفی (ص)»، با رویکردی نوآورانه در حوزه ریاضیات کاربردی، تحولی بزرگ در صنعت الکترونیک و ساخت نیمههادیها ایجاد کرده است. فعالیتهای اولیه او حول محور حل مسائل ترکیبی در تئوری کدگذاری و سپس تمرکز بر مسئله ضرب ماتریسها شکل گرفت. او با تلفیق دانش ریاضی خود با معادلات دیفرانسیل و مفاهیمی چون گرافها، توانست الگوریتمهای کارآمدی برای کدهای غیرجبری در کانالهای ارتباطی توسعه دهد و شاخهای جدید در رشته کدگذاری ایجاد کند.
شکراللهی در دوران پسادکتری با الهام از چالشی در حوزه برق مبنی بر خطاهای سیمکشی (دیفرانشیال لین)، ایدهای برای تجمیع سیمها با استفاده از ماتریسهای هادامارد ارائه داد. این ایده، سنگ بنای اختراع کلیدی وی شد که در نهایت به ثبت اختراع و تأسیس شرکت منجر گردید، زیرا در این حوزه، اثبات عملکرد نیازمند ساخت تراشه واقعی بود نه صرف انتشار مقاله.
تأسیس شرکت کندو و نوآوری «لگوی تراشهها»
شرکت «کندو» (Kandou) با هدف تجاریسازی این نوآوری تأسیس شد. شرکت، نام خود را از ایده همسر شکراللهی و مفهوم فارسی «کندو» (Can do) گرفت. نوآوری اصلی این شرکت، رفع محدودیت اندازه تراشههای بزرگ و پیچیده از طریق ساخت خردتراشهها (Chiplet) است. این رویکرد، مشابه ساختن سازه از قطعات لگو است که به انعطافپذیری بالا و کاهش ریسک تولید در مقیاس بزرگ کمک میکند. اولین قرارداد مهم شرکت با شرکت آمریکایی مارول بسته شد که در آن فناوری خردتراشه برای بهبود محصولاتشان به کار گرفته شد.
«تراشه از یک حدی بزرگتر نباید باشد و حتی طراحی تراشه پیچیده میشود. شرکت مارول گفت به جای اینکه یک تراشه بزرگ درست کنیم، آن را تکهتکه میکنیم خردتراشه / Chiplet؛ اطلاعاتی که بین این تکهها مبادله میشود باید با سرعت بالا و انرژی کم باشد.»
سرمایهگذاری و ثبت اختراعات
شرکت کندو با تکیه بر نوآوریهای خود، موفق به جذب ۳۰۰ میلیون دلار سرمایهگذاری شد و تا کنون حدود ۶۰۰ ثبت اختراع دارد. تأثیر این فناوری در صنعت حیاتی است، زیرا با توجه به رشد انفجاری هوش مصنوعی و نیاز به تبادل سریع دادهها بین GPUها و حافظهها، زیرساختهای ارتباطی فعلی پاسخگو نیستند.
یکی از مهمترین اختراعات اخیر کندو، فناوری جدیدی به نام هلیکس (Helix) است که میتواند سرعت انتقال اطلاعات را در مقایسه با استاندارد فعلی (۲۰۰ گیگابیت بر ثانیه) تا چهار برابر افزایش دهد (تا ۸۰۰ گیگابیت بر ثانیه) با مصرف انرژی بسیار پایینتر. هدف اصلی کندو ورود به زیرساختهای حیاتی هوش مصنوعی از طریق بهینهسازی تبادل اطلاعات است، هرچند ساخت هر تراشه تجاری هزینههای بالایی در حدود ۷۰ میلیون دلار دارد.
«ما با فناوری جدیدتر نه فقط کورد سیگنالینگ؛ بلکه یک فناوری جدید به اسم هلیکس/ Helix میتوانیم ۲۰۰ گیگابایت را به ۸۰۰ گیگابایت تبدیل کنیم.»
در مجموع، کار شکراللهی از ریاضیات نظری آغاز شد و با پیوند دادن آن به نیازهای سختافزاری صنعت، به حل مشکلات اساسی در قلب زیرساختهای دیجیتال جهانی، از جمله هوش مصنوعی، منجر گردیده است.
