آموزش و مهارت، پیشنیاز تحول در بازار کار ایران
تأکید بر لزوم اتصال نظام آموزشی به تقاضای واقعی بازار کار و استقرار نمایندگی کاریابیها در مراکز فنی و حرفهای برای دستیابی به اشتغال پایدار.
آموزش، مهارت و تحول بازار کار ایران
بر اساس اظهارات مقامات مسئول، آموزش و مهارت دو پیشنیاز اساسی برای ایجاد تحول در بازار کار کشور محسوب میشوند. دستیابی به اشتغال پایدار تنها از طریق اتصال نظام آموزشی به تقاضای واقعی بازار کار امکانپذیر است و تحول در این حوزه بدون مهارتآموزی هدفمند و سیاستگذاری مبتنی بر شواهد ممکن نخواهد بود. در همین راستا، تفاهمنامه سهجانبهای میان نمایندگان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور و کانون کاریابیهای کشور امضا شد که هدف اصلی آن، توسعه همکاریها و استقرار کاریابیها در سراسر مراکز فنی و حرفهای کشور است.
معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بر اهمیت حکمرانی دادهها در برنامهریزی دقیق بازار کار تأکید کرد، به ویژه با توجه به جمعآوری اطلاعات شغلی، تحصیلی و مهارتی بیش از ۶۵ میلیون ایرانی بالای ۱۵ سال در سامانه سیستم اطلاعات بازار کار (LMIS). تدوین استاندارد حرف و مشاغل و بهروزرسانی مهارتهای مورد نیاز، از جمله برنامههای کلیدی برای اصلاح ساختار بازار کار است. همچنین، توسعه فرهنگ کار و تغییر نگرش جوانان نسبت به مسیرهای مهارتی از اولویتهای اصلی اعلام شد.
چالشها و راهکارهای ناترازی مهارتی
غلامحسین محمدی، رئیس سازمان آموزش فنی و حرفهای، چالش اصلی بازار کار ایران را ناترازی میان عرضه و تقاضای نیروی کار و وجود شکاف مهارتی دانست. وی با استناد به آمار سال ۱۴۰۲ که نشان میدهد از حدود ۱.۳۴ میلیون جویای شغل، تنها تعداد محدودی برای فرصتهای شغلی موجود نامزد شدهاند، بر لزوم هماهنگی نظاممند میان اجزای زیستبوم اشتغال (شامل آموزش، کاریابی، فناوری و حمایتهای شغلی) تأکید کرد. توسعه سامانه اطلاعات بازار کار (LMIS) و سامانه سجال به عنوان ابزارهای دادهمحور برای شناسایی نیازهای واقعی مهارتها و تنظیم سیاستهای آموزشی حیاتی هستند.
- اجرای تفاهمنامه با هدف استقرار کاریابیهای توانمند در تمامی بیش از ۷۰۰ مرکز فنی و حرفهای کشور آغاز شده است.
- کاریابیها به عنوان حلقه اتصال میان مهارتآموزان و کارفرمایان، مسیر مشخصتری برای ورود کارجویان ماهر به بازار کار فراهم میکنند.
- افزایش بهرهوری نیروی کار باید در اولویت سیاستهای اشتغال قرار گیرد، نه صرفاً ایجاد شغل.
- تصویب اجراییسازی سامانه سجال برای تجمیع دادههای آموزشی و هدایت بازار کار به تصویب رسیده است.
- ایجاد نظام صلاحیت حرفهای برای همراستا کردن مهارتها با نیازهای اقتصادی و صنعتی کشور ضروری است.
محمدی بیان کرد: “مسائل حوزه اشتغال ماهیتی چندبعدی و پیچیده دارند و بدون درک تعامل میان نهادهای آموزشی، بازار کار، فناوری و سیاستهای حمایتی، دستیابی به اشتغال پایدار امکانپذیر نخواهد بود.”
معاون توسعه اشتغال وزارت کار نیز تأکید کرد: “تحول در بازار کار کشور بدون مهارتآموزی هدفمند و سیاستگذاری مبتنی بر شواهد امکانپذیر نیست.”
در نهایت، با همکاری نهادهای مرتبط، ایجاد نظامی چابک و پاسخگو برای توانمندسازی محیط کسب و کار و ساماندهی بازار کار، ضروری است تا جوانان بتوانند در کوتاهترین زمان ممکن وارد مسیر شغلی متناسب شوند. این تحولات با تمرکز بر دادهمحوری و تقویت نقش مهارتآموزی تقویت خواهد شد.
