نمایشگاه عکس «زندگی در جنگ»: روایت زندگی زیر بمباران و مقابله با فراموشی
نمایشگاه عکس «زندگی در جنگ» با نمایش آثار منتخب هنرمندان، لحظات عادی زیستن در بحران جنگ و تاثیرات انسانی آن را از طریق مستندنگاری به تصویر میکشد.
نمایشگاه «زندگی در جنگ»: ثبت لحظات زیسته در بحران
رویداد مستندنگاری «زندگی در جنگ» یک ابتکار رقابتی با هدف شناسایی استعدادهای هنری و همچنین آسیبشناسی مدیریت رسانهای در شرایط بحرانی است. این رویداد، با تمرکز بر تجربههای دوران دفاع مقدس، منجر به برگزاری نمایشگاهی با نمایش ۸۹ عکس و روایت از ۶۵ هنرمند شد که از میان صدها اثر ارسالی انتخاب شدهاند. تمرکز این نمایشگاه فراتر از تصاویر کلیشهای میدان نبرد و خشونت است؛ آنچه در قابها برجسته میشود، زندگی روزمرهای است که جنگ در جزئیات خانه، خیابان و روابط انسانی نفوذ کرده است. هدف اصلی این آثار، انتقال حس «وضعیت اجتماعی» جنگ است که بر روان و جسم افراد اثر میگذارد، نه صرفاً نمایش یک رخداد سیاسی.
تمرکز بر عادیسازی زیست در بحران
عکسهای منتخب این نمایشگاه، سندی از لحظاتی هستند که به دلیل دردناک بودن یا عادی شدن، اغلب نادیده گرفته میشوند. این تصاویر، مقاومت شعاری را به نمایش نمیگذارند، بلکه بر دوام آوردن در شرایطی که امید کمرنگ میشود، تأکید دارند. یکی از مضامین اصلی، سازگاری حیرتانگیز انسان با بحران و عادی شدن جنگ است؛ تلاشی برای حفظ رفتارهای روزمره مانند خرید یا تماشای اخبار، در حالی که زیرساختها در حال فروپاشی هستند. این عادیشدن میتواند ترسناکترین بخش ماجرا باشد، زیرا تعریف انسان از «زندگی» را دگرگون میکند.
- نمایشگاه تلاش میکند نشان دهد جنگ تنها در خط مقدم اتفاق نمیافتد، بلکه در خانهها و در سکوتهای روزانه جریان دارد.
- تصاویر اغلب بر جزئیات تأکید دارند؛ نگاههای مضطرب یا جمع شدن خانوادهها به عنوان پناهگاه، معنا پیدا میکند.
- این آثار از هرگونه قهرمانسازی اغراقآمیز یا پرداخت سانتیمنتال پرهیز کرده و با پرهیز از اغراق، به صداقت دست مییابند.
- قدرت نمایشگاه در آن است که تماشاگر را صرفاً متأثر نمیکند، بلکه با طرح پرسشهایی مانند «آیا زندگی در جنگ یعنی جنگیدن؟» او را درگیر میکند.
- این مجموعه به عنوان یک ابزار حافظه جمعی عمل میکند تا در زمان پایان جنگ، شهادتی بر آنچه بر مردم گذشته ارائه دهد.
«این نمایشگاه یادآوری میکند که جنگ فقط با صدای گلوله تعریف نمیشود؛ اضطراب جنگ را میتوان در موهای گره خورده، در عضضلات منقبض شده پیشانی... به تماشا نشست.»
«قدرت این میدانِ جمعآوری و عرضه عکس در این است که تماشاگر را به جای آنکه صرفاً تحت تأثیر قرار دهد، درگیر خود میکند.»
این رویداد با پرسش اساسی از مخاطب به پایان میرسد: «اگر جنگ آرامآرام تعریف ما از زندگی را عوض کند، آنوقت هنوز چیزی از انسان بودنمان باقی میماند که ارزش دفاع کردن داشته باشد؟» نمایشگاه «زندگی در جنگ» ایستادن آگاهانه علیه فراموشی است و دعوتی است به دیدن حقایق تلخ و نادیده گرفته شده شرایط بحران.
