پیشنهاد ایران برای ایجاد کارگروه‌های تخصصی و صندوق مالی حمل‌ونقل اسلامی

پیشنهادات ایران برای توسعه حمل‌ونقل در سازمان همکاری اسلامی

وزیر راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ایران در دومین اجلاس وزرای حمل‌ونقل سازمان همکاری‌های اسلامی در استانبول، بر اهمیت راهبردی حمل‌ونقل به عنوان شریان حیاتی اقتصاد تأکید کرد. با توجه به بازآرایی نظم اقتصادی بین‌المللی و تغییر مسیرهای تجاری، این اجلاس فرصتی برای بازتعریف جایگاه جهان اسلام در هندسه جدید تجارت جهانی محسوب می‌شود. وزیر صادق ضمن تشکر از میزبانی ترکیه، طرح «راهگذر موفقیت اسلامی کومسک» را الهام‌بخش دانست و بر ضرورت هم‌افزایی زیرساخت‌های حمل‌ونقلی تأکید نمود. وی خاطرنشان کرد که زیرساخت فیزیکی به تنهایی کافی نیست و همگرایی مقرراتی، تسهیل تشریفات مرزی، و استقرار سامانه‌های هوشمند برای غلبه بر معضلاتی مانند توقف کامیون‌ها و قطارها در مرزها ضروری است.

راهکارهای پیشنهادی ایران

ایران برای تبدیل تعاملات به فرآیندی مستمر و نتیجه‌محور، سه کارگروه تخصصی زیر مجموعه ظرفیت شش نهاد اصلی وابسته به سازمان همکاری اسلامی را پیشنهاد داد. این کارگروه‌ها بر موضوعات حیاتی لجستیک، هماهنگی‌های قانونی و نهادی، و هوشمندسازی حمل‌ونقل متمرکز خواهند بود. علاوه بر این، دو راهکار عملیاتی مهم برای عینیت‌بخشی به اقدامات مشترک مطرح شد:

• تشکیل «اتاق عملیات حمل‌ونقل مشترک اسلامی»: وظیفه هماهنگی پروژه‌های زیرساختی، ایجاد سامانه ردیابی واحد کالا و کاهش مجوزهای موازی.
• تشکیل «صندوق مالی حمل‌ونقل اسلامی»: برای سرمایه‌گذاری مشترک و تأمین مالی پروژه‌های راهبردی با رویکردهای نوآورانه، از جمله بهره‌گیری از ظرفیت بانک توسعه اسلامی و انتشار ابزارهای مالی اسلامی مانند صکوک زیرساختی.

توسعه زیرساخت‌ها و انقلاب دیجیتال

وزیر راه و شهرسازی بر اهمیت همگرایی حمل‌ونقلی نه فقط برای منافع تجاری، بلکه به عنوان پیام‌آور قرابت فرهنگی و تقویت همبستگی امت اسلامی تأکید کرد. ایران موقعیت خود را به عنوان چهارراه اوراسیا با اجرای پروژه‌هایی نظیر اتصال بندر چابهار به شبکه ریلی آسیای میانه و توسعه راهگذر شرقی-غربی معرفی کرد. تکمیل دسترسی ریلی بندر چابهار در ماه‌های آینده که ظرفیت آن را از ۸.۵ میلیون تن به بیش از ۳۰ میلیون تن افزایش می‌دهد، یکی از اولویت‌های اعلام شده است. همچنین، پیگیری ساخت راه‌آهن راهبردی مرند-چشمه‌ثریا برای اتصال شبکه ریلی ایران به ترکیه مطرح شد. در نهایت، بر ضرورت انقلاب دیجیتال در حمل‌ونقل، شامل پیاده‌سازی هوش مصنوعی در مدیریت تردد مرزی و توسعه زنجیره بلوکی برای اسناد گمرکی، تأکید شد تا انتقال محمولات در میان امت اسلام با حداقل توقف و هزینه تضمین شود.