آغاز دادرسی تاریخی اتهام اعتیاد کودکان به شبکههای اجتماعی علیه شرکتهای فناوری
متا، شرکت مادر اینستاگرام، و یوتیوب گوگل با ادعاهایی مبنی بر اعتیاد عمدی و آسیبرسانی به کودکان از طریق پلتفرمهایشان مواجه هستند.
محاکمههای تاریخی علیه اعتیاد کودکان به شبکههای اجتماعی
در آستانه آغاز چندین محاکمه مهم در سراسر جهان، بزرگترین شرکتهای رسانههای اجتماعی، از جمله متا (شرکت مادر اینستاگرام) و گوگل (یوتیوب)، با اتهاماتی جدی مبنی بر طراحی عمدی پلتفرمهایشان برای اعتیاد و آسیبرسانی به کودکان روبرو هستند. دادگاههای لسآنجلس اولین گام در این پروندههای گسترده محسوب میشوند. شرکتهایی مانند تیکتاک و اسنپ پیشتر در این پروندهها به مبالغی نامعلوم سازش کردهاند. این پروندهها بر اساس شهادت نوجوان ۱۹ سالهای با نام مستعار «KGM» و دو شاکی دیگر شکل گرفتهاند که او ادعا میکند استفاده زودهنگام او از رسانههای اجتماعی منجر به اعتیاد، تشدید افسردگی و افکار خودکشی شده است.
نکته محوری این شکایتها این است که شرکتها با انتخابهای طراحی عمدی، پلتفرمهای خود را برای کودکان اعتیادآورتر کردهاند تا درآمد تبلیغاتی خود را افزایش دهند. این استدلال اگر پذیرفته شود، میتواند سپر قانونی «تعدیل اول متمم قانون اساسی» و همچنین «بخش ۲۳۰» را که از شرکتهای فناوری در قبال محتوای منتشر شده توسط اشخاص ثالث محافظت میکند، دور بزند.
مقایسه با صنعت دخانیات و طراحیهای مخرب
شکایات مطرح شده این شرکتها را متهم میکنند که با الهام از تکنیکهای رفتاری و نوروبیولوژیکی مورد استفاده در دستگاههای اسلات و صنعت سیگار، ویژگیهایی را در محصولات خود تعبیه کردهاند که هدفشان به حداکثر رساندن تعامل جوانان است. انتظار میرود مدیران اجرایی از جمله مارک زاکربرگ در این دادگاه که ۶ تا ۸ هفته به طول خواهد انجامید، شهادت دهند. شباهتهایی میان این محاکمات و دادگاههای قویترین صنعت دخانیات در سال ۱۹۹۸ ایجاد شده است که منجر به پرداخت میلیاردها دلار غرامت شد.
- شاکیان ادعا میکنند که قربانیان مستقیم انتخابهای طراحی عمدی شرکتها هستند.
- این دادگاههای آزمایشی (bellwether trials) میتوانند سرنوشت هزاران پرونده مشابه علیه شرکتهای بزرگ فناوری را تعیین کنند.
- شرکتها دفاع میکنند که بر پیچیدگی سلامت روان جوانان تمرکز نکرده و صرفاً عامل محتوای شخص ثالث نیستند.
- علاوه بر شاکیان خصوصی، دهها دادستان کل ایالتی نیز علیه متا به دلیل طراحی ویژگیهای اعتیادآور در اینستاگرام شکایت کردهاند.
«متهمان عمداً مجموعهای از ویژگیهای طراحی را در محصولات خود تعبیه کردهاند که هدفشان به حداکثر رساندن تعامل جوانان برای افزایش درآمد تبلیغاتی است و به شدت از تکنیکهای رفتاری و نوروبیولوژیکی استفاده شده توسط دستگاههای اسلات و صنعت سیگار بهره بردهاند.»
یک سخنگوی گوگل اعلام کرده است که اتهامات علیه یوتیوب «به سادگی درست نیست» و ادعا میکند که «فراهم کردن تجربه ایمنتر و سالمتر برای جوانان همواره هسته کار ما بوده است.»
نتیجهگیری: این موج از دعاوی قضایی نشان دهنده تغییر پارادایم در نحوه برخورد با شرکتهای فناوری بزرگ است که متهم به اولویت دادن به سودآوری بر سلامت روان کاربران جوان هستند. نتایج این محاکمات میتواند به شدت بر مدلهای کسبوکار، طراحی محصولات و مسئولیتهای قانونی آتی این غولهای فناوری تأثیر بگذارد، به ویژه در مورد نحوه تعامل کودکان با پلتفرمهای مصرفمحور.
