نقد فیلم «آرام‌بخش» سعید زمانیان در جشنواره فجر؛ طغیان علیه بنیان‌های خانواده

بررسی فیلم «آرام‌بخش» در جشنواره فجر

فیلم سینمایی «آرام‌بخش» اولین تجربه بلند کارگردانی سعید زمانیان، یکی از آثار مورد بحث در چهل‌وچهارمین دوره جشنواره فیلم فجر بود. این اثر با حضور بازیگران مطرحی چون الناز شاکردوست، حسن پورشیرازی و صابر ابر، توانست توجهات زیادی را به خود جلب کند، اما مضمون و محتوای آن با واکنش‌های متفاوتی مواجه شد. بخش قابل توجهی از نقدها بر این نکته متمرکز بودند که فیلم به شکلی تهاجمی به بنیادهای خانواده سنتی حمله کرده است. منتقدان معتقدند که روایت فیلم، ساختار ازدواج و نهاد خانواده را به شکلی زیر سؤال برده که ممکن است تأثیرات منفی اجتماعی به همراه داشته باشد.

این فیلم داستان‌هایی از روابط پیچیده و اغلب تخریبی میان اعضای خانواده را به تصویر می‌کشد، جایی که مرز میان عشق، وابستگی و آسیب‌پذیری به شدت مخدوش شده است. به نظر می‌رسد زمانیان تلاش کرده تا با نمایش زوایای تاریک و آسیب‌زده روابط خانوادگی، پرده از تعارضات پنهان بردارد، اما این شیوه روایت، برخی را به سمت اتهام «ضد خانواده» بودن سوق داده است.

ویژگی‌های اصلی فیلم و واکنش‌ها

• کارگردانی و بازی‌ها: اولین تجربه بلند سعید زمانیان در این اثر سینمایی مورد توجه قرار گرفت. بازی‌های قوی بازیگران اصلی، به ویژه الناز شاکردوست، توانستند عمق احساسی کاراکترها را به خوبی منتقل کنند، حتی اگر هدف کارگردان مورد پسند همه واقع نشده باشد.
• موضوع بحث‌برانگیز: تمرکز فیلم بر فروپاشی یا بازتعریف نقش‌های سنتی در خانواده، اصلی‌ترین عامل ایجاد تنش در محافل سینمایی و اجتماعی بود.
• تکنیک‌های بصری: هرچند متن اصلی اطلاعات دقیقی در مورد تکنیک‌های بصری ارائه نمی‌دهد، اما جو کلی نشان می‌دهد که فرم فیلم از مضامین خود پشتیبانی می‌کرده است.

یکی از نقدهای رایج این بود که فیلم به جای اصلاح یا بازنمایی واقع‌بینانه، صرفاً به دنبال «فروپاشی» بود. این رویکرد باعث شد تا اثر در مرز میان هنر و موضع‌گیری اجتماعی قرار گیرد.

برخی دیگر استدلال می‌کردند که سینما باید جسور باشد و خطوط قرمز اجتماعی را به چالش بکشد، حتی اگر آن چالش، ساختارهای از پیش پذیرفته شده باشند.

در نهایت، «آرام‌بخش» با وجود حواشی و نقدهای شدید، به عنوان یک اثر جسورانه که تلاش کرده است به تعارضات عمیق درون برخی خانواده‌ها بپردازد، در حافظه جشنواره فیلم فجر ثبت شد. این فیلم قطعاً خوراک نقد برای طرفداران سینمای اجتماعی تلقی می‌شود که به دنبال بررسی مرزهای تابوشکنی هستند.