استحصال آب، حلقه مفقوده مدیریت بارش‌ها در اقلیم خشک ایران؛ لزوم استفاده بهینه از نزولات آسمانی

چالش‌های مدیریت منابع آب و استحصال مؤثر باران

بحران کم‌آبی و تغییرات اقلیمی، مدیریت منابع آب را به یکی از چالش‌های اساسی در سطح جهان، به‌ویژه در مناطق خشک مانند ایران، تبدیل کرده است. در مناطقی مانند خوزستان، پدیده بارش‌های شدید اغلب به جای آنکه فرصتی برای تأمین منابع آبی باشد، به سیلاب و هدررفت حجم عظیمی از آب منجر می‌شود. این وضعیت نشان‌دهنده فقدان زیرساخت‌ها و راهکارهای مدیریتی مؤثر برای استحصال آب از نزولات آسمانی است که به عنوان حلقه مفقوده در مدیریت منابع آب شناخته می‌شود.

توجه به روش‌های سنتی و مدرن جمع‌آوری و ذخیره‌سازی آب در زمان وقوع بارش‌ها می‌تواند تأثیر چشمگیری در پایداری منابع آبی داشته باشد. کمبود تجهیزات و عدم اجرای طرح‌های جامع برای هدایت آب‌های سطحی به سمت منابع زیرزمینی یا مخازن ذخیره، سبب می‌شود منابع ارزشمندی به راحتی از دسترس خارج شوند.

اهمیت اجرای راهکارهای مدیریت بارش

توسعه سیستم‌هایی برای مدیریت و هدایت آب‌های سطحی در زمان بارش‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. این امر نیازمند سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین و همچنین بازبینی و احیای روش‌های سنتی جمع‌آوری آب است تا بتوان از منابع آبی که به صورت فصلی در دسترس هستند، استفاده بهینه نمود.

• فقدان زیرساخت‌های مناسب: موانع اصلی در استحصال آب، نبود شبکه‌های جمع‌آوری مؤثر و مخازن ذخیره‌سازی کافی است.
• نیاز به فناوری‌های نوین: به‌کارگیری نوآوری‌ها در سدسازی‌های کوچک و سازه‌های آبخیزداری برای کاهش سیلاب و تغذیه آبخوان‌ها ضروری است.
• آموزش عمومی: افزایش آگاهی جامعه نسبت به ارزش آب و اهمیت صرفه‌جویی و جمع‌آوری آن در زمان بارش‌ها.

«مشکل اصلی ما در مدیریت بارش‌ها، تبدیل فرصت به تهدید و هدررفت منابع آبی به جای مدیریت صحیح آن‌ها است.»

نگاهی به گفت‌وگوی متخصصان

گفت‌وگو با متخصصانی مانند سید رضا میرجعفری و فاطمه ترکاشوند می‌تواند دیدگاه‌های عمیق‌تری در مورد راهکارهای فنی و مدیریتی برای مقابله با این چالش‌ها ارائه دهد. تمرکز بر این دیدگاه‌ها می‌تواند به تدوین سیاست‌هایی منجر شود که در کوتاه‌مدت و بلندمدت، بحران کم‌آبی را مدیریت کند و از خسارات ناشی از سیلاب‌های ناگهانی جلوگیری نماید.

«بدون تغییر رویکرد از مدیریت بحران به مدیریت منابع، وضعیت در اقلیم خشک ایران پایدار نخواهد بود.»

در نهایت، استحصال بهینه آب نزولات آسمانی نیازمند یک رویکرد چندوجهی شامل بهبود زیرساخت‌ها، به‌کارگیری تکنولوژی‌های مدیریت آب و تغییر فرهنگ استفاده از منابع آبی است تا ایران بتواند از این منبع حیاتی به شیوه‌ای پایدار بهره‌مند شود.