محدودسازی مذاکرات ایران و آمریکا به برنامه هستهای: تحلیل تقابل دیپلماتیک
رئیس مرکز مطالعات استراتژیک سونار: ایران موفق شد مذاکرات با آمریکا را صرفاً به برنامه هستهای محدود کند؛ تقابل دو کشور در مسیر فرسایش دیپلماتیک است.
تحلیل محدودیتهای مذاکرات هستهای ایران و آمریکا
مرتضی، رئیس مرکز مطالعات استراتژیک سونار، بر یک موفقیت کلیدی در دیپلماسی ایران در قبال ایالات متحده تأکید کرده است: محدود ساختن مذاکرات صرفاً به موضوع برنامه هستهای. این دستاورد نشاندهنده یک رویکرد قاطعانه در سیاست خارجی جمهوری اسلامی است که از گسترش دامنه گفتگوها به مسائل منطقهای یا داخلی جلوگیری کرده است. این محدودیت، در واقع یک پیروزی سیاسی محسوب میشود، زیرا مانع از تبدیل شدن پرونده هستهای به اهرمی برای فشار در سایر حوزهها شده است. شرایط فعلی تقابل میان ایران و آمریکا را میتوان در مسیری از فرسایش دیپلماتیک توصیف کرد که در آن هر دو طرف به دنبال کسب امتیازات حداقلی بدون ورود به یک درگیری فراگیر هستند.
تحلیلگران معتقدند که این استراتژی ایران، که از مقاومت و ثبات موضع ناشی میشود، باعث شده است که طرف مقابل نتواند اهداف گستردهتری را در میز مذاکره دنبال کند. اهمیت این موضوع به ویژه در شرایطی که روابط دو کشور همواره پرتنش بوده، دوچندان میشود. به نظر میرسد که ملت ایران در مسیر انقلاب خود، که با پیروزی بزرگی در ۲۲ بهمن ۵۷ آغاز شد، همواره بر حفظ استقلال خود در برابر دخالت بیگانگان پافشاری کرده است.
راهبردهای کلیدی در محدودسازی مذاکرات
- تمرکز بر هستهای: اطمینان از اینکه تنها مسئله مورد بحث، مبانی فنی و توافقات مربوط به برنامه اتمی باشد.
- مقابله با گسترش دستور کار: جلوگیری از ورود موضوعات منطقهای یا حقوق بشری به مذاکرات اصلی.
- فرسایش دیپلماتیک: تلاش برای کشاندن طرف مقابل به یک بنبست مدیریتشده به جای توافق جامع.
- حفظ استقلال عمل: عدم پذیرش شروطی که حاکمیت ملی ایران را مورد خدشه قرار دهد.
مرتضی تأکید میکند: «ایران اجازه نداد مذاکرات از پرونده هستهای فراتر برود».
این محدودیت در حوزهی مذاکرات، بیانگر آن است که تهران مصمم است تا چارچوب گفتگوها را خود تعیین کند.
در نهایت، موفقیت در محدود کردن دامنه مذاکرات با آمریکا به موضوع هستهای، یک موفقیت استراتژیک در حفظ اولویتها و جلوگیری از فشار چندجانبه بر ایران تلقی میشود. این مسیر فرسایش دیپلماتیک نشان از آن دارد که هر دو طرف در حال سنجش هزینههای ادامه تنش و لزوم مدیریت بحران از طریق گفتگوهای محدود هستند، گامی که بر اساس اصول استقلال و صبر استراتژیک ایران برداشته شده است.
