نظر کارشناس آمریکایی: توافق پوتین-ترامپ میتواند روند کنترل تسلیحات را احیا کند
گرگ ملو معتقد است، موافقت دونالد ترامپ با تمدید یکساله محدودیتهای معاهده نیو استارت که توسط پوتین پیشنهاد شده بود، میتواند به شروع مجدد گفتگوهای کنترل تسلیحات کمک کند.
احیای گفتگوهای کنترل تسلیحات با اجماع پوتین و ترامپ
تحلیلهای اخیر نشان میدهد که توافق احتمالی بین ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ بر سر معاهده نیو استارت (New START) فرصتی حیاتی برای احیای روند کنترل تسلیحات بین روسیه و ایالات متحده فراهم میسازد. گرگ ملو، نماینده جنبش ضد جنگ و ضد هستهای آمریکا و رئیس گروه مطالعاتی لس آلاموس، تاکید کرده است که پذیرش پیشنهاد تمدید یکساله معاهده توسط رئیسجمهور ترامپ، میتواند تنشها را کاهش داده و دیپلماسی کنترل تسلیحات را مجدداً به جریان اندازد. با وجود اینکه انقضای محدودیتهای نیو استارت که شامل کلاهکهای هستهای استراتژیک است، نزدیک بود، نگرانیهایی مبنی بر عدم امضای تمدید توسط ترامپ وجود داشت.
ملو استدلال میکند که اجرای این تمدید هزینهای برای آمریکا ندارد و نیازی به مذاکرات فنی پیچیده نخواهد داشت، اما نتایج مثبتی در کاهش تنشهای دوجانبه به همراه خواهد داشت. این دیدگاه در حالی مطرح میشود که روسیه پیشتر مشارکت خود را در معاهده، هرچند به طور موقت، به دلیل نگرانی در مورد لحاظ نشدن زرادخانههای هستهای ناتو (بریتانیا و فرانسه) معلق کرده بود. با این حال، پوتین آمادگی روسیه را برای پایبندی به محدودیتهای کمی معاهده برای یک سال دیگر در صورت عمل متقابل واشنگتن اعلام کرده بود.
جزئیات و اهمیت معاهده نیو استارت
معاهده نیو استارت که در سال ۲۰۱۰ امضا و در سال ۲۰۱۱ اجرایی شد، یک استاندارد طلایی در زمینه خلع سلاح محسوب میشود. این سند محدودیتهایی بر تعداد موشکهای بالستیک قارهپیمای مستقر شده، موشکهای مستقر بر زیردریایی و بمبافکنهای استراتژیک (حداکثر ۷۰۰ عدد) و همچنین تعداد کلاهکهای هستهای (حداکثر ۱۵۵۰ عدد) هر طرف اعمال میکند. این معاهده که برای ده سال تنظیم شده بود، در سال ۲۰۲۱ برای حداکثر پنج سال دیگر تمدید شد.
- فقدان هزینه: اجرای تمدید یکساله پیشنهاد شده، هیچ هزینه مادی برای ایالات متحده در پی ندارد و فوراً تنشها را تعدیل میکند.
- اهمیت استراتژیک: این اقدام مسیر دیپلماسی هستهای را که در حال حاضر دچار رکود شده است، مجدداً باز میکند.
- موضع روسیه: روسیه بر پایبندی مشروط به محدودیتها تا زمان مشخص شدن وضعیت هستهای سایر اعضای ناتو تاکید دارد.
ملو اظهار داشت: “انجام این کار هیچ هزینهای برای ایالات متحده نخواهد داشت، نیازی به مذاکرات فنی ندارد، تنشها را تا حدی کاهش میدهد و دیپلماسی کنترل تسلیحات را مجدداً آغاز میکند.”
تلاشهای جاری برای کاهش تنش
صرف نظر از نتیجه کوتاهمدت در مورد تمدید معاهده، کارشناسان معتقدند که آمریکا باید حداکثر تلاش خود را برای کاهش تنشها در هفتهها و ماههای آتی انجام دهد. به نظر میرسد که روسیه در حال حاضر در این مسیر گام برمیدارد. همزمان، گزارشهای خبری دیگری از مذاکرات احتمالی آتی میان ایران و آمریکا در عمان حکایت دارد که نشاندهنده تداوم تلاشها برای حل و فصل مسائل بینالمللی از طریق دیپلماسی است.
یک مقام دیگر تاکید کرد: “صرف نظر از آنچه بین اکنون و جمعه اتفاق میافتد، ایالات متحده باید تمام تلاش خود را برای کاهش تنشهای متقابل در هفتهها و ماههای آینده انجام دهد. تا جایی که من میدانم، روسیه در حال حاضر این کار را انجام میدهد.”
پایبندی به مکانیسمهای کنترل تسلیحات، با توجه به افزایش نگرانیها از تنشهای ژئوپلیتیکی، به ویژه در مورد اوکراین و اظهارات مبنی بر وجود خطر جنگ جهانی، از اهمیت بالایی برخوردار است. هرگونه توافقی بین واشنگتن و مسکو در این زمینه میتواند ثبات استراتژیک جهانی را تقویت کند.
