پایان مهلت معاهده استارت جدید: واکنشها در روسیه و جهان
روسیه اعلام کرد پس از انقضای معاهده استارت جدید، با احتیاط عمل کرده و گامهای آمریکا را تحلیل خواهد کرد.
انقضای معاهده استارت جدید و پیامدهای آن
انقضای «معاهده کاهش و محدودسازی تسلیحات تهاجمی استراتژیک» (معروف به نیو استارت) میان ایالات متحده و روسیه، نگرانیهای جدی در سطح جهانی ایجاد کرده است. وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد که هیچ پاسخ رسمی از سوی واشنگتن به پیشنهاد مسکو برای پایبندی به محدودیتهای این معاهده دریافت نکرده است. بر این اساس، مسکو فرض میکند که طرفین دیگر به تعهدات معاهده ملزم نیستند و برای انتخاب گامهای بعدی آزادند. روسیه تأکید کرده است که پس از انقضای معاهده با احتیاط و تدبیر عمل خواهد کرد و اقدامات آتی خود را بر اساس تحلیل گامهای واشنگتن تنظیم خواهد نمود. با این حال، دیپلماتهای روسی آمادگی مسکو را برای پیگیری راههای سیاسی و دیپلماتیک جهت تثبیت وضعیت استراتژیک اعلام کردهاند، در عین حال که برای مقابله با تهدیدات احتمالی، تدابیر نظامی و فنی قاطع اتخاذ خواهند کرد. وزارت خارجه روسیه رویکرد واشنگتن را در قبال پیشنهاد روسیه «اشتباه و تأسفبار» خوانده و خاطرنشان کرده است که معاهده استارت جدید، علیرغم مشکلات آشکار، وظیفه اصلی خود یعنی ممانعت از مسابقه تسلیحاتی استراتژیک را انجام داده بود.
واکنشهای بینالمللی و کارشناسان
دبیر کل سازمان ملل متحد، آنتونیو گوترش، پایان این معاهده را ریسک بیسابقهای برای امنیت جهانی دانسته و خواستار از سرگیری فوری گفتگوها برای ایجاد یک رژیم کنترل تسلیحات متناسب با شرایط متغیر جهانی شده است. در سوی دیگر، اظهارات مقامات آمریکایی حاکی از آن است که دولت معتقد است کنترل تسلیحات واقعی در قرن بیست و یکم بدون مشارکت چین ممکن نیست؛ امری که پکن آن را «ناعادلانه و غیرمنطقی» میداند. کارشناسان نظامی معتقدند که پایان این معاهده لزوماً به معنای آغاز یک مسابقه تسلیحاتی هستهای جدید نخواهد بود، زیرا این امر هزینهبر است و ضرورتی برای هیچیک از طرفین ندارد. با این حال، برخی کارشناسان آمریکایی هشدار دادهاند که عدم پاسخگویی آمریکا «بدترین سیگنال ممکن» را به قدرتهای هستهای ارسال کرده و خطر محاسبات اشتباه را افزایش میدهد.
- مسکو اعلام کرد که از انقضای معاهده استارت جدید، خود را ملزم به تعهدات گذشته نمیداند.
- روسیه بر آمادگی خود برای هرگونه اقدامات نظامی و فنی قاطع در صورت لزوم تأکید کرده است.
- سازمان ملل نگرانی عمیق خود را نسبت به افزایش ریسکهای امنیتی جهانی ابراز داشته است.
- چین تمایلی به پیوستن به گفتگوهای خلع سلاح هستهای در این مرحله ندارد.
- کارشناسان استدلال میکنند که معاهده استارت جدید نقش مهمی در بازدارندگی مسابقه تسلیحاتی ایفا کرد.
«مسکو بر این باور است که طرفین دیگر به تعهدات معاهده ملزم نیستند و برای انتخاب گامهای بعدی آزادند.»
دیمیتری مدودف، معاون رئیس شورای امنیت روسیه، با انتشار تصویری از شخصیت «نایت کینگ» در سریال Game of Thrones، اشاره کرد که «زمستان در راه است»، نمادی از دوران جدید تنشها.
در نتیجه، خلأ قانونی ایجاد شده ناشی از پایان معاهده استارت جدید، اهمیت حیاتی گفتگوهای دیپلماتیک را برجسته میسازد؛ زیرا بدون چارچوب توافقشده، مسیر به سوی بیثباتی استراتژیک هموارتر خواهد شد. ادامه این وضعیت نیازمند خویشتنداری و دیپلماسی فعال از سوی تمامی قدرتهای هستهای است تا از لغزش به سوی عدم اطمینان جلوگیری شود.
