خلاصه مذاکرات آمریکا و ایران درباره برنامه هسته‌ای

جزئیات مذاکرات آمریکا و ایران بر سر برنامه هسته‌ای

مرحله جدیدی از تماس‌های دوجانبه میان ایران و ایالات متحده آمریکا در پایتخت عمان در رابطه با بحران پیرامون برنامه هسته‌ای تهران آغاز شده است. بر اساس گزارش‌ها، این مذاکرات محدود به موضوع هسته‌ای خواهد بود، اگرچه مقامات آمریکایی پیشتر تمایل به بحث درباره موشک‌ها و سایر موضوعات نیز داشته‌اند. هیئت ایرانی به ریاست عباس عراقچی و هیئت آمریکایی به رهبری استیو ویتکوف، فرستاده ویژه ریاست جمهوری آمریکا، در این گفتگوها حضور دارند. این مذاکرات در فضایی پرتنش صورت می‌گیرد، زیرا پیش از این گزینه‌های غیردیپلماتیک علیه ایران نیز از سوی کاخ سفید مطرح شده و تحرکات نظامی آمریکا در منطقه افزایش یافته است.

سوابق و زمینه‌های مذاکرات

بحران هسته‌ای به سال ۲۰۰۲ بازمی‌گردد که غرب ایران را به توسعه سلاح هسته‌ای متهم کرد. نقطه عطف مهم در سال ۲۰۱۵ با امضای برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) توسط ایران، بریتانیا، آلمان، چین، روسیه، ایالات متحده و فرانسه بود که بحران را پایان داد. با این حال، در سال ۲۰۱۸، دولت ترامپ از این توافق خارج شد و تحریم‌ها علیه ایران را بازگرداند. در پاسخ، ایران نیز تعهدات خود را کاهش داد. تلاش‌های مکرر برای احیای توافق یا دستیابی به توافقی جدید تاکنون ناموفق بوده است. مقامات آمریکایی علاقه‌مند به اعمال محدودیت‌هایی بر برنامه موشکی ایران نیز بوده‌اند، هرچند مذاکرات فعلی بر موضوع هسته‌ای متمرکز شده است.

تنش‌های نظامی پیرامون گفتگوها

همزمان با این مذاکرات، گزارش‌هایی درباره آمادگی‌های نظامی آمریکا در منطقه منتشر شده است. ایالات متحده موشک‌های کروز «تام‌هاوک» را در منطقه مستقر کرده و سامانه‌های دفاع هوایی خود را تقویت نموده است. این تحرکات در حالی صورت می‌گیرد که آمریکا از اسرائیل خواسته است که در طول مذاکرات به ایران حمله نکند. این وضعیت نشان‌دهنده حساسیت بالای موضوع و وجود «گزینه‌های دیگر» علاوه بر دیپلماسی است که طرفین را تحت فشار قرار می‌دهد.

• تمرکز اصلی مذاکرات عمان بر برنامه هسته‌ای ایران است.
• هیئت‌های دو طرف با حضور مقامات ارشد سیاسی و نظامی در عمان حضور دارند.
• تاریخچه بحران به خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ بازمی‌گردد.
• نگرانی‌هایی در مورد استفاده احتمالی از گزینه‌های نظامی علیه ایران در صورت عدم موفقیت دیپلماسی وجود دارد.
• عمان نقش میانجیگری را در این دور از گفتگوها ایفا می‌کند.

«پیش از شروع رسمی، عراقچی با همتای عمانی خود دیدار کرد و خلاصه‌ای از پیشنهادات تهران برای برقراری گفتگو با واشنگتن را ارائه داد.»

«آمریکا بیش از ۴۵۰ موشک کروز تام‌هاوک در زرادخانه خود دارد که در کشتی‌های نظامی منطقه مستقر شده و می‌توانند برای حمله به ایران استفاده شوند.»

این مذاکرات در آستانه پایان مهلت‌های تعیین شده برای احیای یک تواق هسته‌ای معتبر و پایدار صورت می‌گیرد. موفقیت یا عدم موفقیت این دور از گفتگوها تأثیر مستقیمی بر ثبات منطقه خاورمیانه و وضعیت روابط ایران با قدرت‌های جهانی خواهد داشت.