ممنوعیت استفاده شرکت Oatly از واژه «شیر» برای محصولات گیاهی در بریتانیا

حکم دادگاه عالی علیه برچسب‌گذاری محصولات گیاهی

شرکت سوئدی تولیدکننده نوشیدنی‌های جایگزین گیاهی، Oatly، پس از یک نبرد حقوقی طولانی با انجمن صنفی Dairy UK، طبق حکم دیوان عالی بریتانیا از استفاده از کلمه «شیر» برای بازاریابی محصولات خود منع شد. این حکم نشان‌دهنده موضع قاطع مراجع قانونی بریتانیا در قبال اصطلاحاتی است که به طور سنتی برای محصولات حوزه لبنیات تعریف شده‌اند. مقررات جاری بیان می‌کنند که اصطلاحاتی مانند «شیر»، «شراب» و «روغن زیتون» تنها باید برای توصیف محصولات اصلی خود، که منشأ حیوانی یا گیاهی مشخصی دارند، به کار روند. در مورد شیر، این تعریف به طور خاص به محصولات دوشیده شده از حیوانات اشاره دارد.

Oatly در سال ۲۰۱۹ برای ثبت علامت تجاری شعار “Post Milk Generation” اقدام کرده بود و استدلال می‌کرد که استفاده از کلمه «شیر» در چارچوب یک علامت تجاری، اگر ماهیت توصیفی نداشته باشد، نقض مقررات نیست. با این حال، پس از اعتراض Dairy UK، دفتر مالکیت معنوی (IPO) حکم داد که این استفاده «فریبنده» است. اگرچه Oatly در ابتدا در دادگاه تجدیدنظر پیروز شد، اما این تصمیم توسط دادگاه تجدیدنظر لغو شد و در نهایت پرونده به دیوان عالی کشیده شد که حکمی یکپارچه را صادر کرد که به نفع قوانین تعریف محصول سنتی بود.

• محدودیت‌های علامت تجاری: دیوان عالی رسماً حکم داد که Oatly دیگر نمی‌تواند شعار “Post Milk Generation” را ثبت یا استفاده کند، زیرا این امر قوانین مربوط به استفاده از اصطلاحات تعریف‌شده محصول را نقض می‌کند.
• پیامدهای گسترده‌تر: این حکم می‌تواند بر ثبت علائم تجاری Oatly در سایر کشورهای اروپایی نیز تأثیر بگذارد و بدنه‌های تجاری مشابهی را تشویق به به چالش کشیدن رویه‌های مشابه کند.
• قوانین سخت‌گیرانه: مقررات مشابهی برای سایر محصولات مشتق شده از شیر مانند «خامه»، «کره» و «ماست» نیز اعمال می‌شود.
• توصیه‌های حقوقی: کارشناسان حقوقی پیشنهاد می‌کنند که تولیدکنندگان محصولات گیاهی باید از اصطلاحات توصیفی واضح‌تری مانند «نوشیدنی جو دوسر» (oat drink) یا «نوشیدنی گیاهی» (plant-based drink) استفاده کنند تا از درگیری‌های قانونی آتی جلوگیری شود.

ریچارد می، شریک در Osborne Clarke، اظهار کرد: «حکم نشان می‌دهد که تنظیم‌کنندگان و دادگاه‌های بریتانیا احتمالاً رویکرد قاطعی نسبت به به اصطلاح «قرض گرفتن دسته‌بندی» (category borrowing) در سراسر بخش‌های تنظیم‌شده خواهند داشت.»

این پرونده نمونه‌ای برجسته از تنش‌های مداوم در صنعت غذای گیاهی در مورد نحوه استفاده از زبان سنتی محصولات حیوانی برای بازاریابی جایگزین‌های جدید است و تأکید می‌کند که مقامات به شدت بر حفظ تفکیک بین دسته‌های محصول اصرار دارند. این تصمیم بر استراتژی‌های برندسازی شرکت‌هایی که محصولات خود را در مرزهای صنایع تنظیم‌شده قرار می‌دهند، تأثیر قابل توجهی خواهد گذاشت.