دیدگاه گاردین در مورد راهبرد صنعتی «ساخت اروپا»: ایدهای که زمانش فرا رسیده است
دفاع از منافع استراتژیک اروپا باید اولویت اصلی برای هموارسازی میدان رقابت اقتصادی در دنیایی پرنوسان باشد. سیاستگذاران اروپایی به دنبال یک رویکرد صنعتی جدید هستند.
راهبرد صنعتی «ساخت اروپا» در چشمانداز جهانی متلاطم
دوران پس از جنگ جهانی دوم تاکنون، اروپا هرگز تا این حد احساس ناامنی نکرده است. با روی کار آمدن دولتهایی مانند «دونالد ترامپ» و رویکرد “اول آمریکا”، فشارهای اقتصادی شامل تعرفهها و تهدیدات، ائتلاف فراآتلانتیک را نیز تضعیف کرده است. همزمان، رقابت شدید فناوری از سوی چین توانایی صنایع اروپایی را در حفظ جایگاه خود، بهویژه در حوزههایی مانند انتقال انرژی سبز، به شدت تهدید میکند. در چنین پسزمینهای، ضرورت ایجاد یک راهبرد صنعتی منسجم و قاطع، با عنوان “Made in Europe”، به یک بحث داغ در میان رهبران اتحادیه اروپا تبدیل شده است.
این ایده که توسط شخصیتهایی مانند «امانوئل مکرون» و کمیسر استراتژی صنعتی، «استفان سژورنه»، حمایت میشود، بر اساس یک اصل ساده استوار است: هر زمان که پول عمومی اروپا در اروپا هزینه میشود، باید به تولید اروپایی و مشاغل باکیفیت کمک کند. این رویکرد، که نوعی “ترجیح اروپایی” را در بخشهای راهبردی اعمال میکند، در حوزه دفاعی با طرح «اقدام امنیتی برای اروپا» (Safe) آغاز شده است.
چالشها و مخالفتها در برابر رویکرد جدید
طرح «خرید اروپایی» با مقاومتهایی روبرو شده است. سنت دیرینه اتحادیه اروپا در تجارت آزاد جهانی و نگرانی از محافظهکاری، باعث شده است که صدای مخالفان بلند شود. خودروسازان آلمانی که عملیات تولید جهانی دارند، ابراز نگرانی کردهاند. همچنین، برخی کشورهای عضو نگرانیهایی را در مورد واکنشهای تلافیجویانه کشورهای ثالث مطرح نمودهاند. جایگزین پیشنهادی برخی رهبران، مانند «فردریک مرز» صدراعظم آلمان، بر محور مقرراتزدایی و محدود کردن بوروکراسی بروکسل استوار است.
این اختلافات، معضلات اساسی را آشکار میسازد؛ هرگونه رویکرد «خرید اروپایی» باید به دقت تنظیم شود تا مزایای استراتژیک آن، تحتالشعاع پیامدهای ژئوپلیتیکی منفی قرار نگیرد. با این حال، اگر این استراتژی با سرمایهگذاریهای سنگین در حوزههای کلیدی مانند فناوری و انرژی سبز همراه شود، میتواند به اتحادیه اروپا اطمینان لازم و ابزارهایی برای بهرهبرداری مؤثر از بازار واحد خود را بدهد.
«چینیها “ساخت چین” را دارند، آمریکاییها “خرید آمریکایی” را دارند و اکثر قدرتهای اقتصادی دیگر نیز طرحهای مشابهی دارند... پس چرا ما نداشته باشیم؟»
- اعمال اصل “ترجیح اروپایی” در بخشهای استراتژیک برای دفاع از منافع اقتصادی.
- سرمایهگذاری کلان بر روی بخشهای حیاتی مانند فناوریهای سبز و دیجیتال.
- یافتن تعادل میان استقلال استراتژیک و تعهد به اصول تجارت جهانی.
- اهمیت ایجاد مشاغل با کیفیت از طریق هزینهکرد بودجههای عمومی اتحادیه اروپا.
- نگرانی از واکنشهای احتمالی شرکای تجاری در صورت اعمال سیاستهای حمایتی.
«در دنیایی که به شدت معاملاتی است، اولویت بروکسل باید یافتن راهی برای هموار کردن میدان پیچیده اقتصادی باشد که واشنگتن و پکن ایجاد کردهاند.»
در نهایت، به نظر میرسد که ایده یک راهبرد صنعتی منسجم تحت عنوان “Made in Europe” برای تضمین خودکفایی استراتژیک و مقابله با فشارهای خارجی، نه یک انتخاب ساده، بلکه یک ضرورت برای تداوم رقابتپذیری اروپا در قرن بیست و یکم است؛ چالشی که نیازمند اتحاد و تصمیمگیری قاطع از سوی رهبران اروپایی است.
