حفظ جمعیت سنجاب قرمز انگلستان در خطر؛ راهکارهای دولتی و چالشها
بررسی طرح دولت برای افزایش جنگلها و حذف سنجابهای خاکستری جهت نجات سنجاب قرمز انگلستان، و دیدگاههای فعالان محیط زیست.
نجات سنجاب قرمز انگلستان: چالشی بزرگ در محیط زیست
جمعیت سنجاب قرمز در انگلستان به شدت کاهش یافته و تخمین زده میشود که تنها کمتر از ۴۰,۰۰۰ قلاده از آنها باقی مانده باشد. این وضعیت بحرانی به دلیل ورود سنجاب خاکستری مهاجم از سال ۱۸۷۶ است. سنجابهای خاکستری، که از نظر جثه بزرگتر هستند، منابع غذایی را از رقیب بومی خود سلب کرده و همچنین حامل بیماری اسکوییرلپاکس (squirrelpox) هستند که برای سنجابهای قرمز کشنده است اما برای خودشان مشکلی ایجاد نمیکند. علاوه بر اینها، تخریب جنگلهای کهنسال نیز مزید بر علت شده است، زیرا سنجابهای قرمز برای بقا به این نوع زیستگاه وابسته هستند. در حال حاضر، حدود ۷۵ درصد از جمعیت باقیمانده در اسکاتلند متمرکز شدهاند.
دولت انگلستان اخیراً طرح اقدام جدیدی را برای حفاظت از این گونه در معرض خطر منتشر کرده است. این طرح بر دو محور اصلی استوار است:
- افزایش زیستگاه جنگلی: تلاش برای گسترش و احیای جنگلهایی که سنجابهای قرمز در آنجا شکوفا میشوند، مانند مناطقی با درختان شاه بلوط و لاریکس.
- حذف سنجابهای خاکستری: اجرای برنامههایی برای کنترل جمعیت موجودات مهاجم در مناطقی که هنوز قلعههای سنجاب قرمز وجود دارد، به ویژه در شمال انگلستان و ஐل آو وایت (Isle of Wight).
وزارت محیط زیست تأکید کرده است که با شرکای حفاظتی و مالکان زمین همکاری خواهد شد و تحقیقات در مورد روشهای کنترل جمعیت، از جمله واکسنهای ضدباروری برای سنجابهای خاکستری، مورد توجه قرار گرفته است.
نگرانیها و راهکارهای تکمیلی
با وجود تلاشهای دولتی، فعالان محیط زیست معتقدند که این طرح کافی نیست و اقدامات باید سریعتر و جامعتر باشد. کمپینهایی مانند “Save Our Reds” خواستار تعهدات اجرایی و قابل اندازهگیری هستند تا از بقای سنجابهای قرمز که هنوز در مناطق محدودی متمرکز هستند، اطمینان حاصل شود.
یکی از امیدواریهای بزرگ، بازگرداندن سمور جنگلی (pine marten) به برخی مناطق است. تحقیقات نشان داده است که سمورهای جنگلی، که شکارچیان طبیعی هستند، سنجابهای خاکستری را به عنوان طعمه آسان مشاهده میکنند، در حالی که سنجابهای قرمز به دلیل چابکی بیشتر، از آنها گریختهاند. این امر در ایرلند و اسکاتلند منجر به بهبود وضعیت جمعیت قرمزها شده است.
«سنجاب قرمز در لبه تیغ قرار دارد و هرچه زمان بیشتری بگذرد، آسیبپذیری نواحی شمالی انگلستان در برابر هجوم سنجابهای خاکستری بیشتر میشود.» - مت لارسن-داو، مدیرعامل انجمن پستانداران
«یک سند سیاستی گامی به جلو است، اما یک سند سیاستی با حفاظت واقعی یکسان نیست. اکنون پرسش این است که آیا این تعهدات به اجرای قابل اندازهگیری در جنگلها ترجمه میشود؟» - ماری کارتر-روب، بنیانگذار Save Our Reds
در حال حاضر، پایش جمعیت و کنترل سنجابهای خاکستری تا حد زیادی به تلاشهای داوطلبان و کشاورزانی مانند سم بیمونت در لیک دیستریکت (Lake District) متکی است، که بر اهمیت حفظ زیستگاههای باستانی تأکید میکنند. انتظار میرود واکسن ضدباروری به عنوان یک راهکار بلندمدت، اگرچه در دسترس قرار گرفتن آن زمانبر است، بتواند تأثیر چشمگیری در کنترل جمعیت مهاجم داشته باشد.
