انتقادها به طرح هستهای آرژانتین به دلیل منافع آمریکا
تلاش دولت آرژانتین برای از سرگیری استخراج اورانیوم در پاتاگونیا با نگرانیهایی درباره تأثیرات زیستمحیطی و از دست دادن حاکمیت بر منابع کلیدی روبرو شده است.
مخالفتها با طرح هستهای جاوید میلی در آرژانتین
طرح جدید دولت جاوید میلی در آرژانتین با هدف تغییر استراتژی هستهای کشور، شامل از سرگیری استخراج اورانیوم در منطقه پاتاگونیا، توسعه رآکتورهای کوچک مدولار (SMRs) برای تأمین انرژی مراکز داده هوش مصنوعی و صادرات، و خصوصیسازی جزئی شرکت ملی انرژی هستهای (Nucleoeléctrica) با انتقادات شدید داخلی مواجه شده است. این طرح به ویژه به دلیل تمرکز بر صادرات اورانیوم و نزدیکی به منافع ایالات متحده آمریکا، مورد اعتراض قرار گرفته است. منتقدان، از جمله کارشناسان سابق کمیسیون انرژی اتمی ملی (CNEA) مانند آدریانا سرکیس و دیگو هورتادو، این رویکرد را به «استخراج مواد خام به سبک جمهوری موز» تشبیه کردهاند که به جای توسعه داخلی، منافع کشورهای دیگر مانند آمریکا را تأمین میکند.
نگرانیهای عمیقی درباره پیامدهای زیستمحیطی و اجتماعی این طرح وجود دارد. در مناطقی مانند سرو کندور، که قبلاً در دهه ۱۹۷۰ اورانیوم در آن استخراج شده بود، ساکنان بومی مابوچه از آلودگی آب و مشکلات بهداشتی ناشی از رها شدن بقایای معدن پس از خروج شرکتها شکایت دارند. سرخیو پیچینان، یکی از ساکنان محلی، یادآور میشود که وعدههای ثروت و اشتغال گذشته محقق نشده و تنها خرابی و آلودگی باقی مانده است. دولت میلی، که خود را متحد بیقید و شرط آمریکا دانسته، همچنین پروژه توسعه رآکتور SMR بومی آرژانتین، Carem، را کنار گذاشته و بر پروژههای جدید تحت مجوز آمریکا تمرکز کرده است، در حالی که دانشمندان میگویند این امر به معنای عقبنشینی از فناوریهای پیشرفته بومی است.
- خطر استعماری شدن انرژی: گروههای بومی و فعالان معتقدند که تمرکز بر صادرات اورانیوم، آرژانتین را به یک «مستعمره انرژی» تبدیل میکند که منابع خام خود را بدون کسب ارزش افزوده کافی به خارج میفروشد.
- تضعیف زیرساختهای علمی: دولت میلی با کاهش بودجه نهادهای تحقیق و توسعه، از جمله CNEA، و تضعیف حمایت از علم، توانمندیهای بلندمدت هستهای کشور را تضعیف کرده است.
- ابهام در خصوصیسازی: خصوصیسازی ۴۴ درصدی Nucleoeléctrica، که یکی از معدود شرکتهای دولتی سودآور است، نگرانیهایی را در مورد از دست دادن کنترل استراتژیک کشور بر زیرساختهای حیاتی انرژی ایجاد کرده است.
- مخالفت محلی قوی: در استان چوبوت، جنبشهای مردمی قوی علیه معدنکاری و انرژی هستهای وجود دارد که ریشه در مخالفتهای تاریخی با پروژههای زیستمحیطی دارد.
- هدفگذاری مراکز داده: استفاده از انرژی هستهای برای تأمین انرژی مراکز داده هوش مصنوعی در پاتاگونیا توسط دولت تبلیغ میشود، هرچند این ایده در منطقه با مقاومت شدید مواجه است.
آدریانا سرکیس: «این طرح به نظر نمیرسد که برای تأمین نیازهای نیروگاههای خود ما جهتگیری شده باشد، بلکه برای صادرات مستقیم اورانیوم به ایالات متحده است. به نظر میرسد هدف، ارضای نیازهای دیگران در حالی است که تواناییهای خودمان نابود میشود.»
دیگو هورتادو: «صادرات اورانیوم یک طرح هستهای آرژانتینی نیست؛ این استخراج معدنی به سبک جمهوری موز است: ‘من مواد خام را به شما میفروشم تا شما از آن برای ایجاد اشتغال و ظرفیت صنعتی در کشور خودتان استفاده کنید، نه اینجا.’»
در مجموع، طرح هستهای میلی، تلاش برای همسویی با واشنگتن تلقی میشود که بهگفته منتقدان، در گذشته نیز توسعه هستهای آرژانتین را تضعیف کرده است. این کشور با خطر واگذاری منابع استراتژیک و قربانی کردن توسعه هستهای داخلی در ازای تقویت امنیت انرژی آمریکا مواجه است، در حالی که مقاومت داخلی در پاتاگونیا علیه این رویکرد، حکایت از تمایل ساکنان به حفظ حاکمیت منابع طبیعی خود دارد.
