آیا تلاش خلیج فارس برای توسعه هوش مصنوعی بومی موفق خواهد بود؟
غولهای فناوری مانند آلفابت، آمازون، مایکروسافت و متا قرار است امسال مجموعاً ۶۰۰ میلیارد دلار در هوش مصنوعی سرمایهگذاری کنند. کشورهای خلیج فارس در پی دستیابی به حاکمیت هوش مصنوعی خود هستند.
عزم کشورهای خلیج فارس برای استقلال در هوش مصنوعی
کشورهای خلیج فارس در حال برنامهریزی جدی برای دستیابی به حاکمیت هوش مصنوعی (Sovereign AI) در پاسخ به بیثباتیهای سیاسی ایالات متحده هستند. این حرکت در رویدادهایی مانند وب سامیت قطر، جایی که موضوع محوری “حاکمیت” بود، به وضوح قابل مشاهده است. بنیانگذار وب سامیت، پدی کوسگرو، اعلام کرد که جهان اکنون چند قطبی است و نمونههایی مانند رشد سریع شرکتهای فناوری منطقهای و سرمایهگذاریهای هنگفت دولتها را ذکر کرد. سه قدرت عمده خلیج فارس—قطر، امارات متحده عربی و عربستان سعودی—در حال سرمایهگذاری چند میلیارد دلاری در این حوزه هستند. عربستان سعودی از طریق شرکت دولتی هوش مصنوعی خود، «Humain»، به دنبال ایجاد یک «اکوسیستم هوش مصنوعی فول استک» شامل مراکز داده، دادههای آموزشی، خدمات ابری و مدلهای اختصاصی است. امارات نیز در حال ساخت یکی از بزرگترین مراکز داده جهان است.
با این حال، مسیر توسعه هوش مصنوعی بومی با چالشهای متعددی روبروست. یکی از موانع اصلی، دسترسی محدود به تراشههای نیمههادی است. همچنین، کمبود استعداد مهندسی داخلی در منطقه وجود دارد، اگرچه دوحه با ارائه شرایط جذابتر نسبت به سیلیکون ولی، موقعیت خوبی برای جذب مهندسان هندی دارد. علاوه بر این، حجم محتوای متنی عربی در اینترنت بسیار کمتر از زبان انگلیسی است که برای آموزش مدلهای قدرتمند هوش مصنوعی یک گلوگاه محسوب میشود.
- کشورهای خلیج فارس از جمله قطر، امارات و عربستان سعودی، سرمایهگذاریهای کلانی برای دستیابی به استقلال کامل در فناوری هوش مصنوعی انجام میدهند.
- بزرگترین غولهای فناوری آمریکا (آلفابت، آمازون، مایکروسافت و متا) قصد دارند بیش از ۶۰۰ میلیارد دلار در زیرساختهای هوش مصنوعی هزینه کنند.
- دسترسی محدود به تراشهها و کمبود استعداد بومی، چالشهای اصلی برای دستیابی به حاکمیت هوش مصنوعی در خلیج فارس هستند.
- این منطقه در تلاش است تا تخصص سیلیکون ولی را با دانش محلی ترکیب کند، همانطور که با سرمایهگذاریهایی مانند همکاری بین شرکت جارد کوشنر و قطر نشان داده شده است.
«هدف از هوش مصنوعی حاکمیتی—هوش مصنوعی تحت کنترل کامل کشور مبدأ از ابتدا تا انتها—صریح است.»
در همین حال، اروپا نیز نگرانیهای مشابهی در مورد حاکمیت فناوری ابراز میکند، اما با سرمایهگذاریهای دولتی بسیار کمتر در مقایسه با کشورهای ثروتمند خلیج فارس مواجه است. این در حالی است که غولهای آمریکایی همچنان با هزینههای نجومی، مانند سرمایهگذاری آمازون تا ۲۰۰ میلیارد دلار، بازار را در دست دارند و این رقابت شدید، آینده این فناوری را رقم خواهد زد.
«آیا رقابت بر سر هوش مصنوعی صرفاً یک تب زودگذر است یا یک تصرف قلمروی واقعی؟»
