مذاکرات حساس ایران و آمریکا در عمان در بحبوحه تنشهای فزاینده
مذاکرات غیرمستقیم میان نمایندگان ایران و آمریکا با میانجیگری عمان در خصوص برنامه هستهای تهران، به عنوان آخرین فرصتها برای جلوگیری از درگیری نظامی جدید تلقی میشود.
مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با محوریت برنامه هستهای
مذاکرات سطح بالایی به صورت مذاکرات غیرمستقیم بین نمایندگان ایران و آمریکا با میزبانی و میانجیگری عمان در جریان است. این گفتگوها در شرایطی برگزار میشود که تنشها میان دو طرف به دلیل بستهشدن موقت مذاکرات هستهای در پی حمله اسرائیل به اهداف هستهای ایران در ماه ژوئن افزایش یافته است. این مذاکرات به عنوان یکی از آخرین شانسها برای جلوگیری از یک درگیری نظامی جدید میان تهران و واشنگتن تلقی میشود.
نمایندگان دو کشور به صورت جداگانه با دیپلمات ارشد عمان، بدر البوسعیدی، ملاقات کردند. در حالی که آمریکا تمایل داشت موضوعاتی مانند موشکهای بالستیک و حمایت ایران از گروههای منطقهای را نیز مطرح کند، مذاکرات در ابتدا بر روی اختلاف هستهای متمرکز شد. وزارت امور خارجه عمان تأکید کرد که این رایزنیها با هدف «آمادهسازی شرایط مناسب برای از سرگیری مذاکرات دیپلماتیک و فنی» و حصول اطمینان از «موفقیت در دستیابی به امنیت و ثبات پایدار» انجام شده است.
زمینههای تنش و پیششرطها
این گفتگوها در بحبوحه افزایش حضور ناوهای جنگی آمریکا در منطقه و پس از سرکوب شدید اعتراضات سراسری در ایران صورت گرفته است. ایران به دنبال تضمینهایی است که نشان دهد آمریکا از این مذاکرات به عنوان پوششی برای تغییر رژیم استفاده نمیکند. ایران همچنین حق خود برای غنیسازی اورانیوم در خاک خود را غیرقابل مذاکره میداند و خواهان لغو تحریمها در ازای بازرسیهای جدید است. کاهش ارزش ریال و تورم شدید غذایی از جمله فشارهای اقتصادی است که بر وضعیت اقتصادی و اجتماعی ایران اعمال شده است.
- مذاکرات در عمان با حضور نمایندگان ارشد ایران و آمریکا و به صورت غیرمستقیم برگزار میشود.
- محور اصلی مذاکرات، برنامه هستهای ایران و تضمینهای متقابل است.
- آمریکا خواهان گسترش مذاکرات به مسائل موشکی بود که ایران آن را فعلاً نپذیرفت.
- ایران در مقابل، خواستار لغو تحریمهای اقتصادی اعمال شده است.
- این گفتگوها در سایه افزایش تنش نظامی و استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه انجام میشوند.
طبق اعلامیه عمان، هدف اصلی «اطمینان از موفقیت در دستیابی به امنیت و ثبات پایدار» است، اما اختلافات عمیق باقی است.
پیش از این، تهران با برگزاری مذاکرات در ترکیه با حضور سایر وزرای خارجه منطقه مخالفت کرده بود، امری که نشاندهنده حساسیت موضوع برای دولت ایران است.
در نهایت، دستیابی به یک توافق جدید بر سر برنامه هستهای، که شامل تعلیق غنیسازی اورانیوم برای مدتی مشخص و تشکیل کنسرسیوم منطقهای برای غنیسازی باشد، تنها راه جلوگیری از تکرار درگیریهای نظامی شدید مانند حمله اسرائیل در ماه ژوئن سال گذشته تلقی میشود. وضعیت اقتصادی داخلی ایران نیز عاملی کلیدی در این مذاکرات است.
