تأثیر دماهای رو به افزایش بر سلامت خواب و آپنه
افزایش دماهای شبانه به دلیل تغییرات آب و هوایی پیشبینی میکند که شیوع آپنه خواب تا سه برابر افزایش یابد، و ریسک آن با افزایش هر درجه دما بیشتر میشود.
تأثیر گرمایش جهانی بر سلامت خواب و افزایش آپنه
تحقیقات اخیر، به ویژه مطالعات انجام شده توسط محققان دانشگاه فیلاندرز در استرالیای جنوبی، نشان میدهند که افزایش دمای شبانه به دلیل تغییرات اقلیمی تأثیر قابل توجهی بر الگوها و کیفیت خواب انسان دارد. دمای بالاتر شبانه نه تنها بر مدت زمان خواب تأثیر میگذارد، بلکه میتواند به طور نگرانکنندهای باعث تحریک و تشدید آپنه خواب شود؛ وضعیتی که در آن تنفس فرد دهها یا صدها بار در طول شب متوقف میشود. این وضعیت مزمن با عوارض جدی مانند فشار خون بالا، دیابت، بیماریهای قلبی، زوال عقل و افزایش خطر تصادفات رانندگی مرتبط است. با توجه به پیشبینی افزایش میانگین دمای جهانی تا سال ۲۱۰۰، پژوهشها نشان میدهند که شیوع رویدادهای آپنه خواب ممکن است بین ۱.۲ تا ۳ برابر افزایش یابد.
متأسفانه، این افزایش بار خواب ناشی از گرما، نابرابریهای بهداشتی موجود را به طور نامتناسبی تشدید خواهد کرد. جمعیتهای کمدرآمد که دسترسی کمتری به سیستمهای تهویه مطبوع دارند، تأثیرات شدیدتری را تجربه خواهند کرد؛ به طوری که در برخی مطالعات، تأثیر گرما بر مدت زمان خواب در جمعیتهای خاصی از لحاظ قومیتی ۱۰ تا ۷۰ درصد بیشتر بوده است.
ارتباط مستقیم دما و رویدادهای آپنه
مطالعهای که دادههای خواب ۶۷,۵۵۸ فرد در ۱۷ کشور اروپایی را طی پنج تابستان ثبت کرد، نشان داد که شیوع رویدادهای آپنه خواب با افزایش ۱ درجه سانتیگراد در دمای شبانه، ۱.۱ درصد افزایش مییابد. این افزایش در شبهای بسیار مرطوب شدیدتر است. تحقیقات دیگر از چین نیز نشان داد که هر ۱۰ درجه سانتیگراد افزایش در دمای روزانه منجر به افزایش ۸.۴ درصدی در رویدادهای آپنه خواب میشود.
دلایل متعددی برای این همبستگی وجود دارد. دمای بالا مانع از خنک شدن بدن در شب شده و خواب را سبکتر و تکهتکهتر میکند، در حالی که رویدادهای آپنه بیشتر در خواب سبک رخ میدهند. علاوه بر این، هوای گرم ممکن است رفتارها را تغییر دهد و منجر به مصرف بیشتر الکل، رژیم غذایی نامناسب و فعالیت بدنی کمتر شود که همگی عوامل خطر شناخته شده برای آپنه خواب هستند. محققان همچنین معتقدند که گرما میتواند کنترل تنفس را ناپایدار کرده، احتباس مایعات را افزایش داده و کمآبی را تقویت کند که همگی باعث انعطافپذیری بیشتر راه هوایی فوقانی و تشدید آپنه میشوند.
عوامل تشدید کننده و راهکارهای کاهش ریسک
علاوه بر دما، آلودگی هوا (مانند ذرات PM2.5 و دیاکسید نیتروژن) نیز به التهاب بافتهای گلو کمک کرده و راه هوایی را مستعد فروپاشی میکند. همچنین، افرادی که اضافه وزن یا چاقی دارند، به دلیل نگهداری حرارت بیشتر در بافت چربی، در معرض خطر بیشتری برای تجربه حملات شدیدتر آپنه خواب در هوای گرم قرار دارند. مردان نیز به دلیل تجمع چربی بیشتر در ناحیه گردن، آسیبپذیرتر هستند.
“از دست دادن خواب یا کیفیت پایین خواب ناشی از گرمای شب میتواند پیامدهای جدی بر سلامت قلبی-عروقی و روانی داشته باشد.”
کاهش وزن و استفاده از دستگاههای تصفیه هوای داخلی در مناطقی با شاخص کیفیت هوای نامناسب میتواند به کاهش ریسک کمک کند. محققان در حال کار بر روی توسعه سیستمهای هشدار حرارتی شخصیسازی شده و توصیههای رفتاری مبتنی بر شواهد، مانند اهمیت قبل از خواب، برای گروههای آسیبپذیر هستند.
