ربات خدمتکار ADAM با یادگیری از رفتار انسان، کارهای خانه را میآموزد
پژوهشگران رباتی به نام ADAM ساختهاند که با مشاهده رفتار انسان و یادگیری تقلیدی، کارهای پیچیده خانه را انجام میدهد. پیشبینی میشود این رباتها ظرف ۱۰ تا ۱۵ سال آینده ارزانتر شوند.
ربات ADAM و یادگیری تقلیدی برای کارهای خانگی پیچیده
پژوهشگران در «دانشگاه کارلوس سوم مادرید» (UC3M) اسپانیا تحولی بزرگ در حوزه رباتیک خانگی ایجاد کردهاند. دستاورد آنها، رباتی به نام ADAM (دستیار متحرک دوگانه خانگی) است که میتواند وظایف پیچیده خانگی را از طریق مشاهده رفتار انسان و یادگیری تقلیدی (Imitation Learning) فرا گیرد. این فناوری، یک گام مهم به سوی فراهم آوردن کمکرباتها برای سالمندان و افراد کمتوان محسوب میشود. برخلاف رباتهای سنتی که نیازمند برنامهنویسی خطبهخط هستند، ADAM با تقلید از حرکات انسان یا هدایت مستقیم توسط کاربر، مهارتهایی مانند چیدن میز، جمعآوری وسایل، اتو کشیدن یا حمل دارو و آب را میآموزد. این توانایی یادگیری از مشاهده، انعطافپذیری ربات را در محیطهای غیرقابل پیشبینی خانگی به شدت افزایش میدهد.
هماهنگی هوشمند بین بازوهای رباتیک
یکی از بزرگترین چالشهای رباتیک، ایجاد هماهنگی بین دو بازوی ربات برای انجام کار مشترک بدون تداخل است. تیم تحقیقاتی UC3M با استفاده از سیستم ریاضی Gaussian Belief Propagation، یک “گفتگوی نامرئی و مداوم” بین دو بازوی ADAM ایجاد کرده است. این سیستم به بازوها اجازه میدهد که بهطور لحظهای و بدون نیاز به توقفهای مکرر برای محاسبه مجدد مسیر، با هم هماهنگ شوند. این امر منجر به حرکات بسیار روان و کارآمدی میشود که شبیه به رفتار انسان است. این تکنولوژی امکان انعطافپذیری را فراهم میکند؛ به این معنی که اگر هدف جابهجا شود، مسیر حرکت بازو نیز به نرمی تغییر میکند، در حالی که ویژگیهای اساسی حرکت (مانند حفظ تعادل بطری) حفظ میشود. این سیستم برخوردها را به حداقل رسانده و کارایی ربات را در وظایف پیچیده بهبود میبخشد.
«این متد به بازوها اجازه میدهد در لحظه با هم هماهنگ شوند تا بدون نیاز به توقف برای محاسبه مجدد مسیر، از برخورد جلوگیری کنند. نتیجه این کار، حرکتی روان، کارآمد و مشابه رفتار انسان است.»
ترکیب بینایی و مدلهای مولد
ربات ADAM مجهز به سنسورهای پیشرفتهای شامل لیزرهای 2D و 3D و دوربینهای عمقسنج RGB برای درک محیط فیزیکی است. با این حال، محققان در حال کار بر روی ادغام مدلهای هوش مصنوعی مولد (Generative Models) هستند. هدف از این کار، این است که ربات بتواند علاوه بر درک بصری، بافت موقعیتی و معنای اقدامات را نیز بفهمد. برای مثال، تشخیص دهد که آیا زمان مصرف دارو رسیده است یا کاربر قصد خروج از منزل را دارد و باید لباس مناسب آماده شود. این امر نشاندهنده حرکت از صرفاً اجرای دستورات به سمت درک موقعیتی و اقدام مناسب است که لازمه حضور مؤثر در محیط خانه است.
- این دستاورد در کنفرانس IROS 2025 ارائه شده است.
- ربات ADAM از «یادگیری تقلیدی» برای انجام وظایف خانگی استفاده میکند.
- سیستم جدید اجازه میدهد حرکات رباتیک بسیار منعطف و شبیه انسان باشند.
- در حال حاضر هزینه ساخت این پلتفرم آزمایشگاهی بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار یورو است.
- محققان پیشبینی میکنند در ۱۰ تا ۱۵ سال آینده، رباتهای مشابه با قیمت بسیار پایینتری به بازار عرضه شوند.
در حالحاضر، ADAM یک پلتفرم آزمایشگاهی است و ساخت آن بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار یورو هزینه دارد. بااینحال، محققان معتقدند که این فناوری به بلوغ کافی رسیده است.
