روسیه: تصمیم‌های نظامی علیه ایران غیرقابل قبول و خطرناک است؛ امید به عقلانیت آمریکا

موضع روسیه در قبال تهدیدات نظامی علیه ایران

واسیلی نبنزیا، نماینده دائم روسیه در سازمان ملل متحد، موضع قاطع مسکو را در برابر هرگونه تصمیم نظامی احتمالی علیه جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد. او تاکید نمود که چنین اقداماتی «غیرقابل قبول و خطرناک» تلقی می‌شوند و طرف روسی «امیدوار است که آمریکا در قبال ایران عقلانیت نشان دهد». این اظهارات در فضای پرتنش بین ایران و آمریکا، پس از سخنان روز پنجشنبه نبنزیا، اهمیت ویژه‌ای یافت. این موضع‌گیری نشان‌دهنده نگرانی‌های جدی مسکو نسبت به افزایش تنش‌ها در منطقه و پیامدهای احتمالی یک درگیری نظامی است.

این واکنش دیپلماتیک در پی سخنان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در ۲۸ ژانویه (۸ بهمن ماه ۱۴۰۴) صورت گرفت که با اشاره به اعزام ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به منطقه، تهدیدات خود علیه ایران را از سر گرفت. این تهدیدات نظامی با واکنش قاطع ایران مواجه شد. امیر سعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم ایران نزد سازمان ملل، در نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل و رئیس شورای امنیت، این اظهارات را «جنگ‌طلبانه‌»، «غیرمسئولانه» و «تحریک‌آمیز» خواند و آن‌ها را قاطعانه محکوم کرد، زیرا مغایر با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد تلقی می‌شد.

زمینه‌های دیپلماتیک: مذاکرات هسته‌ای در عمان

این تنش‌های لفظی و تهدیدات نظامی در حالی رخ داد که قرار بود ایران و آمریکا روز جمعه در مسقط، پایتخت عمان، دیداری برای گفت‌وگو درباره مساله هسته‌ای برگزار کنند. ایران پیش از این اعلام کرده بود که محل مذاکرات را از استانبول به عمان تغییر داده و خواهان برگزاری گفت‌وگوها به‌صورت دوجانبه با تمرکز صرفاً بر مسائل هسته‌ای است. این اقدام ایران با هدف کاهش ابعاد و پیچیدگی‌های مذاکرات صورت گرفت. همچنین، فرستاده ویژه آمریکا، استیو ویتکاف، و جرد کوشنر، داماد رئیس‌جمهور آمریکا، قرار بود پیش از عزیمت به عمان برای شرکت در این مذاکرات، به قطر سفر کنند تا دیدارهایی در مورد ایران انجام دهند.

• موضع روسیه: هرگونه اقدام نظامی علیه ایران را خط قرمز دانسته و آن را پرخطر تلقی کرده است.
• تهدیدات آمریکا: شامل اعزام ناوهای جنگی و سخنان تحریک‌آمیز رئیس‌جمهور آمریکا علیه تهران بود.
• واکنش ایران: صدور بیانیه رسمی محکومیت اظهارات جنگ‌طلبانه بر اساس اصول منشور ملل متحد.
• کانال دیپلماتیک: مذاکرات حساس هسته‌ای بین ایران و آمریکا در عمان برنامه‌ریزی شده بود.
• تغییر مکان مذاکرات: انتقال گفت‌وگوها از استانبول به عمان برای تمرکز بر مسائل هسته‌ای.

نماینده روسیه در سازمان ملل تصریح کرد: «تصمیم‌های نظامی در مورد ایران غیرقابل قبول و خطرناک است.»

سفیر ایران در سازمان ملل اظهارات طرف آمریکایی را «آشکارا مغایر با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل» خواند.

این تحولات یک بار دیگر نشان داد که فضای ژئوپلیتیک پیرامون ایران، علی‌رغم وجود کانال‌های دیپلماتیک فعال مانند مذاکرات هسته‌ای در عمان، همچنان تحت تأثیر تهدیدهای نظامی و موضع‌گیری‌های قدرت‌های بزرگ مانند روسیه است. روسیه تلاش دارد تا با ابراز مخالفت آشکار با رویکرد نظامی، تعادلی در تحولات منطقه‌ای برقرار سازد و از گسترش تنش‌ها جلوگیری کند.