تحقیق جدید: ژنتیک تا ۵۰ درصد بر طول عمر تأثیرگذار است
پژوهش جدید نشان میدهد سهم ژنتیک در تعیین طول عمر انسان حدود ۵۰ درصد است؛ این برآورد دو برابر ارقام پیشین بوده و بر نقش سبکزندگی پرسشهایی را ایجاد میکند.
سهم ۵۰ درصدی ژنتیک در طول عمر
تحقیقات اخیر توسط تیمی بهسرپرستی «یوریس دیلن» ژنتیکشناس دانشگاه لیدن، با توسعه یک مدل ریاضی تازه، سهم ژنتیک در تعیین طول عمر انسان را حدود ۵۰ درصد برآورد کرده است. این یافته انقلابی، برآوردهای کلاسیک پیشین را که سهم وراثت را بین ۶ تا ۲۵ درصد تخمین میزدند، بهطور قابل توجهی افزایش داده و بیش از دو برابر میکند. چالش اصلی این پژوهش، جداسازی دقیق تأثیرات ژنتیکی (مانند بیماریهای وابسته به سن) از عوامل بیرونی (نظیر تصادفات یا عفونتهای قابل درمان) بوده است. پژوهشگران برای این منظور، دادههای مربوط به دوقلوهای زیادی در سوئد، دانمارک و آمریکا را تحلیل کردند و در هر سه مجموعه، همبستگی قوی بین ژنتیک و طول عمر مشاهده شد. این یافتهها در ژورنال معتبر “Science” منتشر شدهاند.
روششناسی نوین و مقایسه با برآوردهای پیشین
پژوهشگران با بررسی الگوهای طول عمر در دوقلوهای همسان (با DNA یکسان) و غیرهمسان (با ۵۰ درصد DNA مشترک)، توانستند نقش وراثت را با دقتی بالاتر اندازهگیری کنند. دیلن توضیح میدهد: «وقتی یک ویژگی بهشدت ژنتیکی باشد، شباهت دوقلوهای همسان بسیار بیشتر از دوقلوهای غیرهمسان میشود.» برآوردهای قدیمیتر اغلب از شاخص «مرگومیر به هر دلیلی» استفاده میکردند که علت دقیق مرگ و تأثیرات محیطی را بهدقت تفکیک نمیکرد. مدل جدید، اثر ریاضیاتی عوامل بیرونی را حتی در مواردی که علت مرگ ثبت نشده بود، برآورد میکند. نکته قابل توجه، تحلیل روند زمانی بود؛ در دوقلوهای متولد شده در اوایل دهه ۱۹۰۰، مرگهای ناشی از عوامل محیطی (مانند عفونت) بیشتر بود، اما مدل نوین نشان داد که نقش وراثت با وجود تغییرات محیطی، عددی نسبتاً ثابت، نزدیک به ۵۰ درصد را حفظ میکند.
- سهم وراثت: برآورد جدید ۵۰ درصد است، در حالی که پیشتر این عدد ۶ تا ۲۵ درصد تخمین زده میشد.
- جداسازی عوامل: مدل ریاضی پیشرفته، عوامل بیرونی مانند تصادفات و عفونتهای قابل کنترل را از محاسبات ژنتیکی حذف میکند.
- منبع دادهها: تحلیل بر اساس دادههای دوقلوهایی است که بین سالهای ۱۸۷۰ تا ۱۹۳۵ میلادی متولد شدهاند.
- تأیید در سه کشور: نتایج مشابهی در مجموعههای داده دوقلوها در سوئد، دانمارک و آمریکا مشاهده شده است.
- محدودیت اصلی: مدل فعلی عمدتاً بر جمعیت با تبار اروپای شمالی آزمایش شده و تعمیمپذیری جهانی آن نیاز به بررسی بیشتر دارد.
«لوک پیلینگ»، ژنتیکشناس دانشگاه اکستر، اشاره میکند که در رویکردهای قبلی، فقط سن مرگ ثبت میشد و علت مرگ اغلب در دسترس نبود، که مدل تازه تلاش میکند این کاستی را جبران کند.»
دیلن عنوان میکند: «بهترین حالت این بود که مجموعهای از دادهها در اختیار باشد که علت دقیق مرگ را ثبت کرده و بتوان هر مورد را مستقیماً بهعنوان عامل درونی یا بیرونی طبقهبندی کرد.»
نتیجهگیری و چشمانداز آینده
این تحقیق تأکید میکند که پتانسیل بیولوژیکی فردی برای رسیدن به طول عمرهای بالا تا حد زیادی توسط ژنها تعیین میشود، اگرچه سبک زندگی و محیط همچنان نقش مهمی ایفا میکنند. برای دستیابی به نتایج قاطعتر و تعمیمپذیرتر، محققان نیازمند دسترسی به دادههای سلامت الکترونیکی دقیقتر از جمعیتهای متنوعتر در سراسر جهان هستند تا اثر ۵۰ درصدی ژنتیک در فرهنگها و محیطهای گوناگون مورد ارزیابی مجدد قرار گیرد.
