پاسخ دانشمندان: چرا تاکنون موجودات فضایی را پیدا نکردهایم؟
پژوهشگران جدیدترین دلایل پیدا نشدن حیات فرازمینی را مطرح کردند؛ آنها معتقدند تمرکز صرف بر آب گمراهکننده است و مواد شیمیایی مانند فسفر و نیتروژن کلید اصلی هستند.
دلایل جستجوی ناموفق حیات فرازمینی از دیدگاه دانشمندان
جستوجوی طولانیمدت برای یافتن حیات فرازمینی همواره با تمرکز بر وجود آب مایع گره خورده بود. این رویکرد ریشه در این واقعیت دارد که حیات شناختهشده روی زمین به شدت به آب وابسته است. با این حال، گروهی از پژوهشگران معتقدند که این تمرکز میتواند گمراهکننده باشد و اکتشافات را به بیراهه بکشاند. استدلال اصلی این است که آب بهتنهایی برای شکلگیری حیات کافی نیست؛ بلکه وجود مواد اولیه شیمیایی حیاتی، بهویژه فسفر و نیتروژن، ضرورت اساسی دارد. بدون این عناصر، حتی وجود اقیانوسهای گسترده نیز تضمینی برای وجود حیات نخواهد بود.
دکتر کریگ والتون از ETH زوریخ تأکید میکند که سیارهای ممکن است از نظر ظاهری ایدهآل به نظر برسد، اما اگر عناصر ضروری کیمیایی در آن کم باشد، «هرگز حیاتی در آن نخواهد بود». فسفر برای ساخت مولکولهای حامل اطلاعات ژنتیکی مانند DNA و RNA ضروری است، در حالی که نیتروژن جزء اصلی پروتئینها است که سازنده و عامل عملکرد سلولها هستند. بنابراین، این دو عنصر شرط اولیه برای امکان شروع حیات محسوب میشوند.
منطقه گُلدیلاکس شیمیایی و تعادل اکسیژن
پژوهشگران مفهوم جدیدی به نام «منطقه گُلدیلاکس شیمیایی» را مطرح کردهاند. این منطقه صرفاً درباره فاصله از ستاره میزبان نیست، بلکه به تعادل دقیق میزان فسفر و نیتروژن در گوشته سنگی سیاره مربوط میشود. این تعادل مستقیماً تحت تأثیر میزان اکسیژن در کل ترکیب سیاره در زمان شکلگیری آن است.
- اگر اکسیژن بیش از حد باشد: فسفر در گوشته قفل شده و نیتروژن به سمت جو رانده شده و ممکن است به فضا از دست برود؛ در نتیجه مواد مغذی حیاتی از دسترس خارج میشوند.
- اگر اکسیژن خیلی کم باشد: فسفر با عناصر سنگین پیوند خورده و به سمت هسته کشیده میشود و عملاً برای فرآیندهای زیستی در دسترس نخواهد بود.
تنها در یک بازه بسیار باریک از تعادل اکسیژن است که فسفر و نیتروژن در گوشته به مقدار کافی باقی میمانند تا حیات بتواند آغاز شود. زمین به شانس از این منطقه عبور کرده است.
«بهتر است قبل از تصمیمهای بزرگ برای سکونت، شرایط شکلگیری سیاره بررسی شود.»
این یافتهها پیامدهای مهمی برای اکتشافات فضایی دارند و نشان میدهند که تعداد سیارات قابل زیست ممکن است بسیار کمتر از برآوردهای قبلی باشد، حتی تا حدود یک تا ده درصد آنها.
پیامدها برای مریخ و آینده جستجو
یافتهها همچنین بر وضعیت مریخ تأثیر میگذارند. مریخ از نظر شکلگیری کمی خارج از منطقه گلدیلاکس شیمیایی قرار دارد. اگرچه ممکن است فسفر بیشتری داشته باشد، اما کمبود شدید نیتروژن و آلودگی سطحی با نمکهای سخت، آن را برای حیات مشابه زمین نامناسب میسازد.
پژوهشگران پیشنهاد میکنند که جستجوها دیگر نباید منحصراً بر آب تمرکز کنند، بلکه باید بر ترکیب شیمیایی سیارههای فراخورشیدی متمرکز شوند. میتوان با بررسی نوع ستاره میزبان، که مواد اولیه سیاره را تعیین میکند (بهویژه ستارههای شبیه خورشید)، سرنخهای بهتری به دست آورد.
«وجود اکسیژن زیاد که امروز معمولاً بهعنوان نشانه مناسب بودن یک دنیا برای زندگی تلقی میشود، میتواند برعکس عمل کند و علامت ناسازگار بودن شرایط شیمیایی باشد.»
در نتیجه، روشهای جستجو باید بهروزرسانی شوند تا به جای یک نشانه ساده (آب)، به دنبال امضای شیمیایی پیچیدهتری باشند که بقای حیات را تضمین کند.
