سرنوشت کوبا در دستان مارکو روبیو و تأثیر احتمالی موضع وزیر خارجه آمریکا

نقش مارکو روبیو در سرنوشت کوبا

مقاله اکونومیست بر موقعیت حساس مارکو روبیو، سناتور آمریکایی و وزیر امور خارجه موقت دولت ترامپ، در قبال تحولات کوبا تمرکز دارد. روبیو که اشتیاق زیادی به آزادی سرزمین اجدادی‌اش از حکومت کمونیستی دارد، اکنون نفوذ قابل توجهی بر سیاست خارجی آمریکا در قبال این جزیره یافته است. کوبا در حال حاضر با سقوط اقتصادی شدیدی دست و پنجه نرم می‌کند، به ویژه پس از اعمال تحریم مؤثر دولت ترامپ در ۲۹ ژانویه علیه ارسال سوخت خارجی. این اقدام منجر به کمبود قریب‌الوقوع سوخت هواپیما و اعلام وضعیت اضطراری در کوبا با اجرای هفته کاری چهار روزه شده است.

روبیو به عنوان یکی از معماران اصلی «دکترین دونرو» (اشاره به تسلط آمریکا بر نیمکره غربی)، در کانون توجه قرار گرفته است. در حالی که انتظار می‌رود او موضعی سخت‌گیرانه‌تری اتخاذ کند، نگرانی‌هایی وجود دارد که تشدید فشارها می‌تواند او را به چهره عمومی یک بحران انسانی تبدیل کند، مشابه آنچه با پدیده «مردم قایقی کوبایی» در گذشته رخ داد. مقامات آمریکایی امیدوارند که کمبود سوخت رژیم کوبا را پای میز مذاکره بکشاند، هرچند هاوانا اعلام کرده که حاضر به تغییر رژیم تک‌حزبی خود نیست.

چالش‌های سیاسی و اهرم‌های فشار

روبیو باید توازن ظریفی میان خواسته‌های پایگاه سخت‌گیر مهاجران کوبایی-آمریکایی که خواهان تشدید تحریم‌ها هستند (از جمله ممنوعیت ارسال کمک‌های مالی خانوادگی) و ملاحظات کاخ سفید برای جلوگیری از تشدید بحران انسانی برقرار سازد. نفوذ او چنان است که منابعی به اکونومیست گفته‌اند که دولت آمریکا در حال بررسی ارسال مقادیر محدودی سوخت (گاز پخت و پز و دیزل زیرساخت‌های آب) به جزیره است؛ اقدامی که نشان‌دهنده شاهرگ حیاتی بودن کمک‌های ایالات متحده برای بقای کوبای کنونی است.

«کوبا دیگر خودکفا نیست. تنها شاهرگ حیات آن ایالات متحده است.»

تفاوت کوبا و ونزوئلا

مقایسه وضعیت کوبا با ونزوئلا نشان می‌دهد که رژیم کوبا ایدئولوژیک‌تر و همگن‌تر است، در حالی که رژیم مادورو در ونزوئلا فکسیون‌های متفاوتی دارد و صرفاً خودخواهانه عمل می‌کند. همچنین، ساختار نیروهای امنیتی کوبا داخلی‌تر ارزیابی می‌شود.

• فشار تحریم‌های سوختی آمریکا می‌تواند رژیم کوبا را به مذاکره وادار کند.
• روبیو با فشار دو طرفه از سوی مخالفان مهاجر و نیاز به حفظ تصویر بین‌المللی مواجه است.
• مقامات کوبایی علی‌رغم بحران اقتصادی، بر حفظ ساختار تک‌حزبی خود تأکید دارند.
• احتمال ارسال مقادیر محدودی سوخت از سوی آمریکا به عنوان یک اهرم فشار در حال بررسی است.
• روبیو باید مراقب باشد که سیاست‌هایش با گرایش‌های انزواگرایانه پایگاه حامی ترامپ هم‌راستا باشد.

روبیو در یک کمیته سنا با احتیاط اعلام کرد: «ما خیلی دوست داریم که رژیم آنجا تغییر کند. این بدان معنا نیست که ما می‌خواهیم تغییری ایجاد کنیم.»

در نهایت، استراتژی کنونی روبیو نگه‌داشتن کوبا در وضعیت «کشمکش» است تا از این طریق نفوذ خود را بر سرزمین والدینش حفظ کرده و بر آینده سیاسی این کشور تأثیر بگذارد، با این ریسک که هرگونه لغزش می‌تواند منجر به یک موج بزرگ مهاجرت شود.