بررسی باور غلط اسیدی بودن لبنیات و تأثیر آن بر پوکی استخوان و مقایسه با شیرهای گیاهی

بررسی رابطه لبنیات، اسیدیته و پوکی استخوان

در سال‌های اخیر، شایعاتی مبنی بر ناکارآمد بودن مصرف شیر و لبنیات در جلوگیری از پوکی استخوان مطرح شده است؛ این شایعات ادعا می‌کنند که به دلیل خاصیت اسیدی این محصولات، بدن برای خنثی‌سازی اسید، کلسیم را از استخوان‌ها برداشت کرده و منجر به پوکی می‌شود. دکتر نسرین مویدنیا، متخصص علوم و صنایع غذایی، در گفتگو با خبرآنلاین به این موضوع پرداخته و بر لزوم مصرف متعادل تمامی مواد غذایی تأکید کرده است. او اشاره می‌کند که تعادل اسید و باز بدن توسط رژیم غذایی کلی قابل کنترل است، اما مصرف زیاده‌روی در هر دو دسته غذای اسیدی و قلیایی می‌تواند مضر باشد.

مواد غذایی حاوی پتاسیم، منیزیم و کلسیم معمولاً خاصیت قلیایی‌کننده دارند (مانند میوه‌ها و سبزیجات)، در حالی که منابع غنی پروتئین و فسفر (مانند گوشت، لبنیات، حبوبات و غلات) به عنوان مواد اسیدی‌کننده دسته‌بندی می‌شوند. با این حال، درجه اسیدی یا قلیایی‌کنندگی این مواد متفاوت است؛ برای مثال، پنیر نسبت به شیر کم‌چرب خاصیت اسیدی بیشتری داشته و گوشت و تخم‌مرغ اسیدی‌کننده‌تر از بسیاری از فراورده‌های شیری هستند.

لبنیات؛ منبع کلسیم در برابر اسیدی‌کننده بودن

با وجود قرار گرفتن فراورده‌های لبنی در دسته ترکیبات اسیدی‌کننده به دلیل داشتن پروتئین، نکته حیاتی این است که آن‌ها منبع عالی و بی‌نظیری از کلسیم قابل جذب برای بدن محسوب می‌شوند. بنابراین، رد کردن کامل آن‌ها تنها بر اساس خاصیت اسیدی‌کنندگی یک فرضیه نادرست است.

“مصرف هر ماده غذایی ارزشمند در حد مناسب و متعادل برای بدن لازم است و بر پایه داشتن یک رژیم غذایی مناسب می‌توان تا حدودی به کنترل تعادل اسید و قلیای بدن کمک کرد و آن را در حد نرمال نگهداشت.”

وضعیت شیرهای گیاهی (سویا و بادام)

بحث شیرهای گیاهی مانند شیر سویا و بادام که اغلب به عنوان جایگزین‌های رژیم گیاه‌خواری تبلیغ می‌شوند، پیچیده‌تر است. این متخصص تأکید می‌کند که این شیرهای گیاهی نه تنها می‌توانند به شدت اسیدی کننده خون باشند، بلکه فاقد کلسیم قابل جذب کافی برای جایگزینی شیر غنی شده هستند.

• مصرف متعادل و اصولی همه گروه‌های غذایی برای حفظ سلامت ضروری است.
• کم‌تحرکی، آلودگی هوا و استعمال دخانیات عوامل مهم‌تری در بروز نارسایی‌های کلیوی و کبدی و مشکلات بعدی هستند.
• در یک رژیم غذایی صحیح، سهم میوه‌ها و سبزیجات قلیایی‌کننده باید پررنگ باشد.
• توجه به ارزش غذایی بالای پروتئین‌های حیوانی در کنار سایر مواد مغذی اهمیت دارد.

“صرف در نظر گرفتن شیر و لبنیات به عنوان غذاهای اسیدی کننده و متعاقبا ارتباط آن با پوکی استخوان باید خاطر نشان کرد که مصرف شیرهای گیاهی همچون سویا و بادام ... نه تنها به شدت اسیدی کننده خون هستند بلکه کلسیم قابل جذبی نیز برای بدن ندارند.”

در نهایت، توصیه می‌شود که افراد بر اساس منطق و علم یک رژیم غذایی اصولی را دنبال کنند و از تعصبات غیرعلمی در خصوص حذف کامل مواد غذایی ارزشمند مانند لبنیات بپرهیزند.