بررسی نفوذ آفتکشها به بافت میوهها و اثربخشی سمزدایی با روشهای خانگی
میزان اثربخشی شستوشوی میوهها برای حذف سموم به عوامل زیادی بستگی دارد؛ FDA شستوشو با آب را صددرصد مؤثر نمیداند. بررسی تأثیر آب نمک، زردچوبه، سرکه و آبلیمو بر سمزدایی.
بررسی کارایی روشهای سمزدایی از میوهها و سبزیجات
باقیمانده آفتکشها بر روی میوهها و سبزیجات یکی از دغدغههای اصلی مصرفکنندگان محصولات کشاورزی است. دکتر مریم قادری قهفرخی، عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز، توضیح میدهد که آفتکشها به دو دسته سیستمیک و غیرسیستمیک (تماسی) تقسیم میشوند. سموم سیستمیک به دلیل نفوذ به ریشهها یا برگها، در تمام بافت گیاه توزیع شده و دفع آنها با شستوشوی ساده دشوار است و خطر بیشتری برای سلامتی دارند. در مقابل، سموم غیرسیستمیک تنها در سطح خارجی گیاه باقی میمانند و با شستوشوی مناسب قابل حذف هستند. بنابراین، اثربخشی روشهای پاکسازی وابسته به نوع سم مورد استفاده است.
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) شستوشو تنها با آب را روشی ۱۰۰٪ مؤثر برای حذف سموم نمیداند. همچنین، استفاده از مواد شوینده، صابون یا دترجنتها برای زدودن این باقیماندهها کاملاً بیتأثیر است. برای کاهش سموم تماسی در میوههای با پوست سخت، ساییدن سطح آنها توصیه میشود. در میوههایی مانند کاهو و کلم، پوست کندن یا جدا کردن برگهای بیرونی میتواند به کاهش احتمال ورود سموم کمک کند، البته به شرطی که سموم از نوع تماسی باشند.
روشهای مؤثر سمزدایی خانگی
چندین روش خانگی برای حذف بقایای آفتکشهای تماسی وجود دارد که کارایی آنها مورد بررسی قرار گرفته است:
- آب نمک: خیساندن محصولات به مدت ۳۰ تا ۴۰ دقیقه در محلول آب گرم و نمک (دو قاشق چایخوری نمک در چهار فنجان آب) میتواند مؤثر باشد. این روش برای توتها مناسب نیست.
- زردچوبه: به دلیل خواص ضدعفونیکنندگی، محلول آب گرم و زردچوبه (یک قاشق چایخوری زردچوبه در چهار فنجان آب) یک ضدعفونیکننده مناسب است که بقایای سموم را حذف میکند. سبزیجات باید ۱۰ دقیقه در آن خیسانده شوند.
- سرکه و آب: خیساندن محصولات در محلولی از یک فنجان سرکه و چهار فنجان آب به مدت ۱۵ دقیقه نیز یک راه حل ارزان و مناسب است.
- آب، آبلیمو و جوش شیرین: اگر زمان کافی برای خیساندن نیست، میتوان محلول آبلیمو و جوش شیرین را اسپری و پس از ۵ تا ۱۰ دقیقه آبکشی کرد.
«شستوشو با آب به تنهایی میتواند ۷۰ تا ۸۰ درصد از بقایای آفتکشها را از سطح محصولات بزداید.»
همچنین، استفاده از یک برس نرم برای ساییدن سطح میوهها تا براق شدن میتواند به افزایش پاکیزگی کمک کند. یکی دیگر از روشهای کارآمد، بلانچینگ سبزیجات است؛ قرار دادن سبزیجات در آب جوش به مدت ۵ تا ۸ دقیقه نه تنها عمر نگهداری را افزایش میدهد بلکه روشی ایمن برای حذف سموم نیز محسوب میشود.
«استفاده از موادشوینده، دترجنتها، صابون و سایر شویندهها برای حذف این باقیماندهها اصلا اثربخش نیست.»
در نتیجه، در حالی که سموم سیستمیک نگرانیهای جدی ایجاد میکنند، برای سمومی که فقط روی سطح باقی ماندهاند، ترکیبات طبیعی مانند آب نمک و سرکه میتوانند جایگزینهای مؤثری برای شستوشوی صرف با آب باشند، اما هیچ کدام جایگزین تشخیص نوع سم از سوی متخصصین نیستند.
