دلایل گسترش اعتراضات دیماه؛ هزینه انسداد مسیر اصلاحات
تحلیل عواقب سنگین حوادث دیماه، فقدان گزارشهای مستند و نقش سکوت رسانههای داخلی در تعمیق خشم و نگرانیهای جامعه ایران.
ابعاد فاجعه اعتراضات دیماه و سکوت پرسشبرانگیز
حدود سه هفته از رویدادهای خونین دیماه میگذرد که بیش از ۴۰۰ شهر و قصبه کشور را درگیر کرده و جان و امنیت هزاران نفر را به خطر انداخته است. این فاجعه، که با تلفات انسانی بیسابقهای همراه بوده، اکنون ایران را در میان داغی سنگین و سکوتی نگرانکننده رها کرده است. نکته قابل تأمل، فقدان گزارشهای دقیق، مشخص و مستند از ابعاد کلی و استانی این حوادث است؛ امری که به گفته تحلیلگران، زخمهای ملی را عمیقتر نموده است. این وضعیت، حاصلِ تلاش برای بسته نگه داشتن مسیر اصلاحات قانونمدار و خشونتپرهیز ارزیابی شده و جامعه را در بیم و امید به آیندهای مبهم فرو برده است. سکوت رسانههای رسمی داخلی نه تنها تسلیبخش خانوادههای داغدار نیست، بلکه بستر مناسبی برای انتشار روایتهای برونمرزی و تعمیق خشم عمومی فراهم ساخته است.
آمار قربانیان و عدم پاسخگویی مسئولان
شواهد موجود حاکی از آن است که بخش قابل توجهی از قربانیان این حوادث را جوانان زیر ۳۰ سال و نوجوانان زیر ۱۸ سال تشکیل میدهند. این میزان تلفات انسانی بیسابقه، پیامدهای سیاسی، اجتماعی، امنیتی و بینالمللی گستردهای در پی داشته است. اما بهرغم این گستردگی، تغییری در نحوه برخورد با معترضان یا ارائه گزارش شفاف دیده نشده است. یکی از سوالات اساسی مطرحشده این است که چرا میزان تلفات در نقاط مختلف کشور یکدست نبوده است و آیا این امر نشانهای از برخورد سلیقهای نهادهای مختلف بوده است؟
- آمار متغیر تلفات: تفاوت فاحش در آمار تلفات و زخمیها میان شهرستانها، پرسشهایی را در خصوص نحوه مدیریت اعتراضات در مناطق گوناگون ایجاد کرده است.
- سکوت رسانهای داخلی: عدم ورود رسانههای داخلی و صداوسیما برای همدردی مستند با خانوادههای عزادار و ارائه گزارش ملی، به جای تسکین، موجب افزایش رنج و خشم فروخورده شده است.
- حضور گسترده جوانان: تمرکز اعتراضات در میان اقشار جوان، بهویژه در شهرهایی با ساختار سنتی، بازتابدهنده نارضایتی عمیق نسل جدید است.
- فقدان پذیرش مسئولیت: تا کنون هیچ مقام مسئولی مسئولیت مستقیم خود را در وقوع این فاجعه پرتلفات نپذیرفته است و به نظر میرسد این حادثه بزرگ در سکوت سیاسی پشت سر گذاشته خواهد شد.
- مسیر اصلاحات مسدود: نویسنده یادداشت تأکید میکند که این وقایع در نتیجه مقاومت در برابر تلاشهای ملت برای یافتن راهحلهای قانونی و اصلاحطلبانه رخ داده است.
“فقدان گزارشهای مستند و پاسخگویی مسئولانه، زخمهای ملی را عمیقتر کرده است.”
“در چنین شرایطی سخنگفتن با ملت ایران چندان ساده نیست. در این شرایط دشوار بهجز آرزوی شکیبایی و صبوری و مهربانی با یکدیگر و پناهبردن به عقل و تدبیر متین بر منافع ملی چیزی برای گفتن باقی نمانده است.”
در نهایت، در سایه تقابل با خطر تهاجم خارجی و نگرانیهای ناشی از آن، ملت ایران همزمان داغدار کشتهشدگان اخیر و نگران بازداشتشدگان هستند. این شرایط دشوار، اهمیت بازنگری در رویکردهای سیاسی و اجتماعی و حرکت به سمت شفافیت و پاسخگویی را بیش از پیش نمایان میسازد تا باشد که امید به آیندهای باثباتتر زنده بماند.
