علت اصلی غیبت امام زمان(عج) و زمان ظهور

حکمت غیبت امام زمان (عج) و شرایط ظهور

موضوع غیبت امام مهدی (عج) یکی از مباحث بنیادین در اعتقادات اسلامی شیعه است که همواره پرسش‌هایی را در مورد فلسفه و فایده این پنهان بودن، به ویژه با توجه به نیاز شدید جامعه به هدایت، برمی‌انگیزد. بر اساس روایات جمع‌آوری‌شده توسط بزرگان دینی، مانند شیخ طوسی، مهم‌ترین علت غیبت، حفظ جان حضرت است. این اقدام الهی، تضمین‌کننده بقای آخرین حجت الهی است تا در زمان مناسب ظهور نماید.

با این حال، غیبت به معنای انقطاع فیض یا بی‌فایده بودن نیست. علمای دین درباره‌ی “فوائد امام غایب” به سیزده فایده اشاره کرده‌اند. برای درک این موضوع، می‌توان به مفاهیم غیبی مانند نیروی جاذبه زمین یا وجود خداوند اشاره کرد که دیده نمی‌شوند، اما تأثیر حیاتی بر هستی دارند. امام غایب نیز به همین ترتیب، با وجود عدم رؤیت مستقیم، نقش محوری در حفظ نظم جهان دارد و هدایت‌گر قلوب مؤمنین است.

• غیبت به منظور حفظ جان امام و فراهم آمدن بستر مناسب برای پذیرش حقیقت است.
• مردم شایستگی لازم برای حضور امام را در طول تاریخ نشان نداده و با ائمه پیشین برخورد شهادت‌آمیز و تبعید داشتند.
• یکی از شروط ظهور، استقبال عمومی و بلوغ فکری جامعه بشری است.
• تا زمانی که انسان‌ها به بن‌بست رسیدن مکاتب بشری (مانند لیبرالیسم یا کمونیسم) پی نبرند، خواهان ظهور نخواهند شد.
• خداوند سرنوشت قومی را تغییر نمی‌دهد مگر آنکه خود آنها تغییر کنند (بر اساس آیه شریفه «إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّیٰ یُغَیِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ»).

حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا فوادیان بیان می‌کند که «امام مهدی (عج) آخرین امامی است که خداوند آفریده و چون مردم شایستگی حضور ایشان را نداشتند، خداوند او را در پس پرده غیبت قرار داده است تا زمانی که بشر به بلوغ فکری و اضطرار به حجت برسد.»

ظهور امام زمان (عج) یک رویداد جبری نیست، بلکه نتیجه‌ی تغییر درونی و ارادت حقیقی انسان‌هاست. ایشان ظهور نخواهند کرد مگر آنکه جامعه جهانی به درستی درک کند که تنها راه نجات، پیروی از هدایت اوست و سایر راه‌حل‌های بشری به بن‌بست رسیده‌اند. این انتظار، انتظار انفعالی نیست، بلکه خودسازی فردی و جمعی است تا شرایط مناسب برای استقرار حکومت عدل جهانی فراهم شود.