شرایط متفاوت بازار برنج و تأثیر معوقات ارزی بر قیمتها
فعالان بازار برنج اعلام کردند انباشت معوقات ارزی و افزایش هزینههای واردات، توان تأمین بازار را تضعیف کرده و ممکن است منجر به افزایش قیمتها، بهویژه نزدیک رمضان، شود.
نوسانات بازار برنج و چالشهای واردات
بررسی وضعیت کنونی بازار برنج نشان میدهد که با وجود تلاشهایی برای افزایش روند واردات برنج در ماههای اخیر، نشانههای محسوسی از وفور کالا و اشباع بازار مشاهده نمیشود. این در حالی است که با اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی، انتظار میرفت عرضه اقلامی مانند برنجهای وارداتی هندی و پاکستانی در فروشگاهها افزایش یابد، اما مشاهدهها حاکی از عرضه محدود و سهمیهبندی این اقلام است. بسیاری از بنکداران و عمدهفروشان نیز از عدم توزیع کافی برنجهای خارجی پرمصرف شکایت دارند و معتقدند که بازار همچنان از حالت اشباع فاصله دارد که این امر مانع تعدیل محسوس قیمتها میشود.
چالش اصلی: معوقات ارزی واردکنندگان
دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران تأکید میکند که چالش اصلی همچنان به معوقات ارزی بازمیگردد. طبق اظهارات وی، برای محمولههایی که از سال گذشته ترخیص شدهاند، تاکنون هیچ پرداختی بابت ارز ترجیحی صورت نگرفته و حجم این معوقات به حدود ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون یورو رسیده است. این وضعیت، واردکنندگان را بدهکار و کمتوان کرده و قدرت آنها را برای خرید کالاهای جدید از کشورهای مبدأ محدود ساخته است. این امر مستقیماً بر ثبات عرضه و در نتیجه قیمت نهایی برنج تأثیر میگذارد.
عدم تخصیص فوری ارز برای کالاهای جدید
یکی دیگر از مسائل مهم مطرح شده، عدم تخصیص فوری ارز برای خریدهای جدید پس از ورود کالا به گمرکات است. فعالان این حوزه خواستار فراهم شدن شرایطی هستند که تخصیص ارز بلافاصله انجام شود تا از رسوب کالا جلوگیری شده و روند ورود بدون توقف برنج به بازار مصرف تسهیل گردد. این تأخیرها هزینههای نگهداری را افزایش داده و فشار قیمتی را تشدید میکند.
دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران اظهار داشت: «چالش اصلی همچنان به معوقات ارزی بازمیگردد… این موضوع عملاً واردکنندگان را بدهکار و بی اعتبار کرده و توان آنان برای خرید کالا از کشورهای مبدأ را محدود کرده است.»
فعالان بازار بیان میکنند: «مشاهدات حاکی از آن است که این اقلام تنها بهصورت محدود و با سهمیهبندی مشخص در برخی فروشگاهها در دسترس مصرفکنندگان قرار دارد.»
- تأثیر طرح کالابرگ: انتظار عرضه فراوان برنج وارداتی در چارچوب طرح کالابرگ برآورده نشده است.
- گلایه عمدهفروشان: کمبود توزیع برنجهای خارجی مانند «احمد» از سوی شبکههای عمدهفروشی گزارش شده است.
- میزان معوقات: حجم معوقات ارزی واردکنندگان به حدود ۱.۲ میلیارد یورو میرسد.
- نیاز فوری: تخصیص سریع ارز برای کالاهای جدید پس از ورود به گمرک برای جلوگیری از رسوب کالا ضروری است.
- چشمانداز قیمت: مشکلات تأمین بازار، احتمال تغییر و افزایش قیمت برنج نزدیک به رمضان را تقویت کرده است.
به طور خلاصه، بازار برنج ایران در حال حاضر با معضلات ساختاری جدی در حوزه تأمین ارز و مدیریت واردات دست و پنجه نرم میکند. تا زمانی که معوقات ارزی سنگین واردکنندگان تسویه نشود و تخصیص ارز برای خریدهای آتی ساماندهی نگردد، انتظار ثبات یا کاهش قیمتها در مقاطع حساس مصرفی مانند ماه رمضان دشوار خواهد بود.
