دیدگاه امام خمینی درباره بازی کودکان: نشانه سلامت

اهمیت بازی کودکان از دیدگاه امام خمینی(ره)

این محتوا به بازتاب جنبه‌ای کمتر شنیده‌شده از شخصیت امام خمینی (ره) می‌پردازد؛ شخصیتی که در اجتماع قاطع اما در محیط خانواده سرشار از مهربانی بود. در سنت تربیتی، گاهی اقتدار با سخت‌گیری اشتباه گرفته می‌شود، اما بزرگان واقعی اهمیت لطافت و درک نیازهای اساسی، حتی نیاز به بازی در کودکان، را درک می‌کنند. کودکان به عنوان آینه‌ای شفاف، چهره‌ی واقعی رویکردهای تربیتی را نمایان می‌سازند.

بر اساس روایاتی که عمدتاً ناظر بر خاطرات خانواده‌ای ایشان است، محور اصلی این دیدگاه، پذیرش شیطنت و بازی را به عنوان عاملی ضروری برای سلامت کودک در نظر گرفتن است. این دیدگاه در تضاد با نگرشی است که بازی را صرفاً نوعی بی‌نظمی یا اتلاف وقت تلقی می‌کند.

خاطره‌ای از بازی با عصای امام

نقل شده است که امام خمینی (ره) در امور عمومی بسیار محکم و جدی بودند، اما در تعامل با اعضای خانواده رویکردی بسیار نرم و پذیرا داشتند. خاطره‌ای که از سوی نوه ایشان نقل می‌شود، این نکته را برجسته می‌سازد: حتی اگر کودک عصای ایشان را برداشته و با آن بازی می‌نمود، و با وجود اعتراض ممکن مادر مبنی بر خستگی ایشان، امام اجازه بازی می‌دادند.

نقل قول مستقیم ایشان در این خصوص بسیار گویاست:

“نه، بگذار بازی کند. بچه اگر بازی نکند مریض است. بچه باید شیطونی کند.”

• اهمیت بازی در سلامت کودک: بازی نه تنها سرگرمی است، بلکه بخشی حیاتی از رشد جسمی و روانی کودک محسوب می‌شود.
• رویکرد تربیتی متعادل: تفکیک قاطعیت در مسائل بزرگ از نرمش در خانواده و درک نیازهای پایه‌ای کودکان.
• بازی به مثابه ابراز سلامت: تلقی کردن شیطنت و بازی کودکان به عنوان شاخصی از وضعیت بهنجار آن‌ها (مریض نبودن).

نقل قول دیگری نیز تأکید می‌کند که «کودک، آینه‌ای است که چهره‌ی واقعی تربیت را نشان می‌دهد.» این نشان می‌دهد که نحوه برخورد با علایق کودک، بازتاب‌دهنده عمق درک والدین از مراحل رشد است.

در نهایت، این رویکرد امام خمینی (ره) در قبال بازی کودکان، توصیه‌ای عملی برای تربیت کودکان است که سلامت روانی و جسمی آن‌ها بر نظم خشک تحمیلی ارجحیت دارد. پذیرش بازی و شیطنت به عنوان بخش طبیعی حیات کودک، نشان‌دهنده یک تربیت مبتنی بر درک روانشناختی است تا صرفاً پیروی از قواعد ساختاریافته.