منتقد: سینمای ارگانی؛ تلف شدن بودجه عمومی در جشنواره فجر
سیدرضا منتظری، منتقد سینما، در آستانه نیمه جشنواره فیلم فجر، نسبت به انبوه فیلمهای ارگانی انتقاد کرد و خواستار راهکار پاسخگویی برای تولیدات مبتنی بر بودجه عمومی شد.
نقد سینمای ارگانی و هدر رفت بودجه عمومی
سیدرضا منتظری، منتقد سرشناس سینما، همزمان با عبور جشنواره فیلم فجر از نیمه راه، تحلیلی انتقادی از ترکیب آثار حاضر ارائه داد. وی تأکید کرد که آنچه در جشنواره مشهود است، نه تنوع دیدگاه، بلکه انباشت فیلمهایی است که با عنوان «تولیدات ارگانی» ساخته شدهاند. این آثار فاقد دغدغه فرهنگی واقعی و بیتوجه به نیازهای راهبردی کشور هستند. مشکل اصلی، صرفاً ضعف کیفی نیست، بلکه عدم درک چرایی ساخت این فیلمها و نسبت آنها با جامعه، تاریخ و آینده ایران است. منتظری پرسش اساسی را مطرح میکند: چرا باید منابع عمومی و بیتالمال صرف تولیداتی شود که نه مخاطبی دارند، نه قهرمان و نه جهانبینی منسجم؟ این وضعیت نشاندهنده تقلیل سینما به محلی برای رفع تکلیف سازمانی و پر کردن گزارشهای عملکرد سالانه است.
سادهسازی نگرانکننده تولید
منتقد سینما به سهلالوصول شدن چرخه تولید اشاره کرده و بیان نمود که سینما به شکلی نگرانکننده سادهسازی شده است. این امر باعث شده که هر فردی با اتصال به یک نهاد یا ارگان، بتواند وارد تولید شود. نتیجه این رویه، تولید روایتهای خام، شخصیتهای تیپیک و قهرمانان پوشالی است که هیچ ارتباطی با واقعیت پیچیده جامعه ایرانی ندارند. قهرمانانی که از دل رنج، تعارض و انتخابهای سخت بیرون نیامده باشند، تنها «پوستر متحرک» تلقی میشوند. در این میان، هیچ تلاشی برای بازنمایی هوشمندانه هویت تاریخی و فرهنگی کشور دیده نمیشود، در حالی که سینما باید ابزار تولید فکر باشد، نه کارخانه تولید کلیشه.
- تمرکز بر تولیدات ارگانی بدون نگاه استراتژیک و فرهنگی.
- فقدان سازوکار نظارت و پاسخگویی برای نحوه هزینهکرد بودجههای دولتی.
- سادهسازی تولید سینمایی و ورود افراد غیرمتخصص به چرخه ساخت فیلم.
- عدم وجود قهرمانان واقعی و عمق در شخصیتپردازی آثار جدید.
- مدیریت تخصصی سینما و اهمیت شناخت مدیران از ساختار و تاریخ هنر.
“وقتی بودجه بیتالمال صرف تولید فیلمهایی میشود که نه مخاطب دارند، نه قهرمان، نه مسئله، و نه حتی حداقلی از جهانبینی منسجم، طبیعی است که این پرسش جدی مطرح شود: چرا باید منابع عمومی در اختیار چنین تولیداتی قرار بگیرد؟”
“اگر قرار است از هویت ملی سخن بگوییم، این امر با شعار و سفارش محقق نمیشود؛ نیازمند فهم عمیق، پژوهش، جسارت فرمی و احترام به شعور مخاطب است.”
در پایان، منتظری تأکید کرد که تثبیت هویت فرهنگی و زیباییشناسی بومی نیازمند صداقت، شجاعت مدیریتی و احترام به سرمایههای انسانی است. در صورت ادامه روند شتابزدگی و سفارشمحوری، جشنوارهها پر خواهند شد، اما سینمای ایران از محتوا خالی خواهد ماند.
