تحلیل کارشناس روابط بینالملل: چرایی انتقال مذاکرات از ترکیه به عمان و استراتژی ترامپ
بررسی دلایل تغییر محل مذاکرات ایران و آمریکا از ترکیه به عمان و تحلیل رویکرد دونالد ترامپ در این مذاکرات؛ تمرکز بر اهمیت بیطرفی عمان و فشار رسانهای کمتر.
تحلیل انتقال مذاکرات ایران و آمریکا از ترکیه به عمان
مذاکرات دور اول میان ایران و آمریکا با حواشی و فشارهای رسانهای فراوانی به پایان رسید. کارشناسان بر این باورند که تغییر محل برگزاری مذاکرات از ترکیه به عمان، تصمیمی استراتژیک برای ایران بوده است. حسن بهشتی پور، کارشناس روابط بینالملل، تأکید دارد که ترکیه به دلیل عضویت در ناتو و مواضع متضاد و زیگزاگی، مکان مناسبی برای گفتوگوهای حساس میان ایران و آمریکا نبود. وی معتقد است که ترکیه از به نتیجه رسیدن مذاکرات برای منافع خود استقبال میکند، نه لزوماً به دلیل دلسوزی برای طرفین. در مقابل، عمان به دلیل بیطرفی محرز در دورههای گذشته به عنوان میزبان انتخابی مناسب تلقی شد، زیرا اجازه نمیدهد کشور ثالث در روند انتقال پیامها دخالت کند.
اهمیت بیطرفی محل مذاکره و کنترل فشار رسانهای
یکی از عوامل کلیدی در انتقال مذاکرات، شرایط محیطی و رسانهای بود. عمان به عنوان یک مرکز رسانهای کمتراکم، فضاسازی رسانهای شدیدی مانند آنچه در ترکیه (رقابت میان رسانههایی نظیر سیانان ترک و منابع غربی) وجود دارد را ندارد. این فشار رسانهای بیرونی میتواند روند مذاکرات را تحت تأثیر قرار دهد، همانطور که در سوابق مذاکرات در ژنو و وین مشاهده شد. انتخاب عمان به حفظ محرمانگی مذاکرات کمک کرده و از تأثیرگذاری روایتهای رسانهای مخرب، مانند آنچه رسانههایی مانند آکسیوس تولید کرده بودند، جلوگیری میکند. ایران همچنین در این مذاکرات غیرمستقیم، نیاز به واسطهای کاملاً بیطرف مانند وزیر خارجه عمان برای انتقال پیامها داشت تا اطمینان حاصل شود پیامها بدون تغییر به طرف مقابل میرسد.
دستور کارهای متفاوت ایران و آمریکا
به نظر میرسد این دور از مذاکرات بیشتر جنبه ارزیابی برای ترسیم یک دستور کار مشترک را دارد. دستور کار طرف آمریکایی بر محور خواستههای دیکتهگونه متمرکز است: تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم 60 درصد، پذیرش غنیسازی صفر درصد، محدود کردن برد موشکها به 500 کیلومتر، و تعهد ایران مبنی بر عدم مداخله در کشورهای منطقهای. در مقابل، ایران مذاکره را برای مدیریت بحران و جلوگیری از جنگ، نشان دادن حسن نیت جهانی و تلاش برای لغو تحریمهای ظالمانه دنبال میکند. برای رسمی شدن مذاکرات (نگوشیشن)، لازم است دو طرف به یک دستور کار مشترک برسند.
«واقعیت آن است که ترکیه کشوری بیطرف نیست و مواضع متضاد، متناقض و مذبذب دارد. برایناساس ترکیه مکان مناسبی برای گفتوگو میان طرفین نبود.»
رویکرد دونالد ترامپ: تهدید و معامله
در تحلیل استراتژی دونالد ترامپ، کارشناس اشاره میکند که او یک فرد اهل معامله است، اما این معامله را همواره با تهدید پیش میبرد. استراتژی ترامپ ترکیب تهدید و مذاکره است تا بتواند خواستههای خود را تحمیل کند. با این حال، ترامپ منتقد جنگهای طولانیمدت (مانند تجارب بوش پسر، اوباما و بایدن در عراق و افغانستان) است و تمایلی به درگیر شدن در یک جنگ فرسایشی منطقهای ندارد. تصور او این است که میتواند با یک ضربه قاطع و دقیق ایران را به تسلیم وادارد و مذاکره را پیش ببرد.
«ترامپ کلاً اهل گفتوگو و معامله است؛ اما گفتوگو را همانطور که در کتابش توضیح داده با تهدید پیش میبرد.»
