دلایل ترس مادران از به دنیا آوردن فرزند دوم در جوامع امروزی
بررسی علل اصلی گرایش والدین امروزی، به ویژه مادران شاغل، در کشورهای غربی و جهان به سمت تکفرزندی و ترس آنها از افزودن فرزند دوم به خانواده، از منظر مالی، شغلی و اجتماعی.
نگرانیهای اصلی والدین درباره فرزند دوم
جامعه مدرن شاهد تغییر قابل توجهی در ساختار خانواده است؛ خانوادههای چند فرزندی جای خود را به تکفرزندی میدهند، روندی که مختص یک منطقه جغرافیایی نیست و در سطح جهانی مشاهده میشود. این تغییر سنت اجتماعی، ریشه در نگرانیها و واقعیتهای زندگی امروزی دارد. در حالی که نسلهای گذشته داشتن دو فرزند را ایدهآل میدانستند، امروزه فاصله بین آرزو و توانایی زیستن بر اساس آن زیاد شده است. والدین با وجود نگرانی برای تنهایی فرزند یگانه خود، اغلب از فکر آوردن فرزند دوم اجتناب میکنند. این معضل، مخصوصاً در میان مادرانی که به دنبال حفظ جایگاه شغلی و پیشرفت حرفهای خود هستند، پررنگتر است.
چالشهای مادران شاغل و درآمد
یکی از مهمترین رازهای پشت پرده تکفرزندی، وضعیت شغلی زنان است. تحقیقات نشان میدهد که مادران شاغل بخش بزرگی از جمعیت مادران امروزی را تشکیل میدهند. برای این گروه، مدیریت همزمان کار تماموقت و مراقبت از کودک امری دشوار است. ورود فرزند دوم، به معنای مرخصی زایمان مجدد و تهدید امنیت شغلی است؛ کارفرمایان اغلب مصالح کسب و کار خود را بر قوانین حمایتی ترجیح میدهند. این ریسک شغلی، بسیاری از زنان را به سمت محدود کردن تعداد فرزندان سوق میدهد تا از تلاشهای شغلی خود محافظت کنند.
هزینههای سرسامآور تربیت فرزندان
بزرگ کردن فرزندان در سبک زندگی امروزی هزینههای بالایی دارد. با وجود افزایش درآمد والدین، تمایلات مصرفی و سبک زندگی مدرن تضمین میکند که منابع مالی به سرعت صرف نیازهای فرزندان شود. این افزایش هزینهها، سؤال جدی مالی را در ذهن والدین ایجاد میکند که آیا باید منابع موجود را برای تأمین نیازهای یک فرزند صرف کرد یا تقسیم بر دو فرزند نمود.
«در تحقیقات، اغلب زوجهایی که به امید داشتن ۲ فرزند ازدواج میکنند، در واقعیت به سمت تکفرزندی پیش میروند زیرا فاصله میان آرزو و توانایی عملی زیاد است.»
دیدگاه تکفرزندان
نکته قابل تأمل این است که تکفرزند بودن یک انتخاب اجباری از سوی والدین نیست؛ بخشی از این جمعیت خود خواهان تکرار این تجربه هستند. تحقیقی نشان داده است که بیش از نیمی از تکفرزندها دوست دارند خودشان نیز تنها یک فرزند داشته باشند، زیرا مزایایی مانند دریافت تمام توجهات و امکانات را تجربه کرده و از آن لذت میبرند. با این وجود، والدین غالباً نگران تنهایی آنها هستند و سعی میکنند با فراهم کردن محیطهای اجتماعی وسیع، این خلاء را پر کنند.
«والدین امروزی با دیدن فرزند تنهایشان، مدام خاطرات کودکی خود را با خواهر و برادرانشان به یاد میآورند و برای تک فرزندهایشان دل میسوزانند.»
جمعبندی
ترس از فرزند دوم ناشی از ترکیبی از فشارهای اقتصادی، ریسکهای شغلی برای مادران شاغل و تغییر در هنجارهای اجتماعی است. با وجود نگرانیهای اجتماعی درباره تنهایی فرزندان، پیشرفتهای تکنولوژیکی و شبکههای ارتباطی مدرن، احتمال انزوای اجتماعی تکفرزندها را کاهش داده است. به نظر میرسد تکفرزندی نه تنها یک ضرورت اقتصادی، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یک سنت جدید در خانوادههای امروزی در سراسر جهان است.
