پایان پرواز «بلوگا ST5» ایرباس: خداحافظی با نهنگ سفید آسمان
بازنشستگی ایرباس بلوگا ST5، نمادی از گذار صنعت هوانوردی از طراحیهای جسورانه به سمت کارایی حداکثری، این هواپیمای غولپیکر قرار است به مرکز آموزشی تبدیل شود.
بازنشستگی هواپیمای غولپیکر ایرباس بلوگا ST5
در آخرین روزهای ژانویه، سروصدای فرود آمدن ایرباس بلوگا ST5 (Airbus BelugaST 5) بر باند فرودگاه براتون، بار دیگر یادآور اهمیت این «نهنگ سفید آسمانی» در صنعت هوانوردی بود، اما این بار فرودی برای همیشه بود. این هواپیما که نقش حیاتی در جابهجایی قطعات عظیم بدنه و بالها میان کارخانههای پراکنده ایرباس در اروپا ایفا میکرد، اکنون بازنشسته شده است. بازنشستگی این هواپیما نمادی از حرکت صنعت به سمت کارایی حداکثری و جایگزینی با مدلهای جدیدتر با ظرفیت بالاتر است. نام مستعار «بلوگا» به دلیل شباهت بینظیر بخش بالایی بدنه به سر نهنگهای بلوگا، به نمادی از طراحیهای جسورانه تبدیل شده بود که در آن «فرم در خدمت عملکرد» نبود، بلکه عملکردِ ظرفیت ترابری، از زیباییشناسی مرسوم پیشی گرفت.
طراحی این مدل بر پایه A300-600 شکل گرفت، اما با تغییرات دراماتیک در بخش فوقانی بدنه و جابهجایی کابین خلبان به سطحی پایینتر، فضایی عظیم برای بارهای حجیم ایجاد شد. این تغییر ساختاری اجازه میداد تا دماغه هواپیما به آسانی باز شود. برآمدگی عظیم بالای بدنه، اگرچه چالشهای آیرودینامیک ایجاد میکرد، اما توانایی حمل بارهای بسیار بزرگ، از جمله دو بال کامل یک هواپیمای پهنپیکر، را فراهم میساخت. این هواپیما نه تنها در خدمت لجستیک منظم ایرباس بود، بلکه در مأموریتهای غیرعادی نیز خوش درخشید.
- عملیات انتقال آثار هنری حساس مانند تابلوی «آزادی هدایتگر مردم» در محفظههای تحت فشار.
- حمل ماهوارههای گرانقیمت و بخشهایی از ایستگاه فضایی بینالمللی (ISS).
- ثبت رکورد جهانی حمل سنگینترین محموله هوایی در سال ۱۹۹۷.
- اثبات این موضوع که برای حل مشکلات بزرگ، راهحلهای کارآمد میتواند از مدلهای مرسوم فاصله بگیرد.
- جایگزینی با مدل جدید بلوگا XL که ظرفیت باری ۳۰ درصد بیشتر دارد و قادر به حمل همزمان دو بال A350 است.
«برآمدگی عظیم بالای بدنه، اگرچه آیرودینامیک کلاسیک را به چالش میکشید، اما ظرفیت ترابری را به شکلی باورنکردنی افزایش داد.»
خوشبختانه پایان پرواز به معنای پایان زندگی عملیاتی این قهرمان فلزی نیست. ایرباس تصمیم گرفته است که مدل ST5 را در سایت براتون حفظ کرده و آن را به یک مرکز آموزشی پیشرو در زمینه علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) تبدیل کند. این اقدام، پلی میان میراث صنعتی بزرگ و تلاش برای انتقال دانش فنی به نسلهای آینده خواهد بود و به محققان و دانشجویان اجازه میدهد تا از نزدیک با سازه و مکانیزمهای پیچیده یک هواپیمای غولپیکر آشنا شوند، و این آخرین فصل از زندگی این نماد هوانوردی را گرامیداشت.
«این گذار فنی به ما میآموزد که در دنیای هوانوردی، حتی محبوبترین اسطورهها نیز باید جای خود را به بهرهوری (Efficiency) و تکنولوژیهای نوین بدهند.»
