دلایل نقش‌آفرینی کشورهای عربی برای تفاهم ایران و آمریکا

چرا کشورهای عربی به میانجی‌گری میان ایران و آمریکا روی آورده‌اند

نقش‌آفرینی فعال کشورهای عربی منطقه، به‌ویژه قطر، عمان، امارات متحده عربی و عربستان سعودی، در فرآیند کاهش تنش‌ها و ایجاد تفاهم میان ایران و ایالات متحده، نشان‌دهنده دغدغه‌های جدی این کشورها در قبال ثبات منطقه است. این میانجی‌گری‌ها نه صرفاً بر اساس ملاحظات سیاسی یا همدلی با یکی از طرفین، بلکه مبتنی بر یک درک واقع‌گرایانه از هزینه‌های بالقوه بی‌ثباتی است. یک درگیری گسترده بین ایران و آمریکا می‌تواند به طور مستقیم مسیرهای حیاتی کشتیرانی مانند تنگه هرمز را مختل کند و امنیت انرژی جهانی را به مخاطره اندازد؛ امری که مستقیماً امنیت و اقتصاد کشورهای همسایه را تهدید می‌کند. از این رو، این کشورها وزن قابل توجهی در این فرآیند دارند، زیرا هرگونه آشفتگی منطقه‌ای می‌تواند دستاوردهای اقتصادی و سیاسی آنان را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.

بحران کنونی دیگر یک نزاع صرفاً دوجانبه بین تهران و واشنگتن محسوب نمی‌شود، بلکه به یک مسئله محوری در حوزه امنیت جمعی منطقه‌ای تبدیل شده است. این وضعیت ایجاب می‌کند که بازیگران عربی نقش فعالی ایفا کرده و نتوانند نسبت به تحولات آن بی‌تفاوت باشند. تلاش برای ایجاد تفاهم نشان می‌دهد که این کشورها به دنبال مهار ریسک‌های امنیتی و اقتصادی ناشی از تشدید تنش‌ها هستند.

اهمیت ژئواستراتژیک میانجی‌گری

1. • میانجی‌گری بر اساس درک مستقیم از خطرات اقتصادی، به ویژه اختلال در تجارت دریایی.
2. • تلاش برای جلوگیری از بی‌ثباتی فراگیر منطقه‌ای که دستاوردهای سیاسی و اقتصادی آنان را تهدید می‌کند.
3. • تبدیل شدن بحران ایران و آمریکا به یک موضوع مربوط به امنیت منطقه‌ای مشترک.
4. • استفاده از اهرم‌های منطقه‌ای برای رسیدن به راه‌حل دیپلماتیک و کاهش ریسک‌های امنیتی.
5. • نقش‌آفرینی عمان و قطر به عنوان کانال‌های ارتباطی قابل اعتماد برای ورود به مذاکرات.

روزنامه ایران تاکید کرده است که این میانجی‌گری‌ها مبتنی بر درک واقع‌گرایانه از هزینه‌های بی‌ثباتی است، نه صرف همدلی سیاسی با طرفین درگیر.

«بحران کنونی صرفاً یک دوئل دوجانبه میان ایران و آمریکا نیست، بلکه به مسأله‌ای در حوزه امنیت جمعی منطقه‌ای تبدیل شده است که بازیگران عرب به درستی نمی‌توانند و نباید نسبت به آن بی‌تفاوت بمانند.»

در مجموع، ورود فعالانه کشورهای عربی به عرصه دیپلماسی برای برقراری تفاهم بین ایران و آمریکا، نه یک اقدام انتخابی، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای حفظ ثبات اقتصادی و امنیتی خلیج فارس تلقی می‌شود. این کشورها با استفاده از موقعیت منطقه‌ای خود، تلاش می‌کنند از وقوع سناریوی جنگی که پیامدهای ویرانگری برای منطقه خواهد داشت، جلوگیری نمایند.