تکرار ماجرای تلخ پرسپولیس؛ خریدهای خارجی ناکارآمد

ناکامی تکراری در خریدهای خارجی فوتبال ایران

یکی از معضلات مزمن و تکراری در فوتبال ایران، به ویژه تیم‌های بزرگ نظیر پرسپولیس و استقلال، مربوط به خریدهای ناموفق بازیکنان خارجی است. هر ساله مبالغ هنگفتی صرف جذب بازیکنان خارجی می‌شود با این امید که این نفرات بتوانند در کوتاه‌مدت به کسب پیروزی و فتح جام‌ها کمک کنند و در بلندمدت، دانش حرفه‌ای خود را به بازیکنان بومی منتقل سازند. متأسفانه تحلیل محتوا نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از این خریدهای پرهزینه، نه تنها انتظارات را برآورده نمی‌کنند، بلکه از سطح فنی بازیکنان داخلی نیز پایین‌تر هستند. این وضعیت منجر به هدر رفتن پول بیت‌المال، سلب فرصت بازی از جوانان مستعد داخلی، و در نهایت ناامیدی هواداران میلیونی می‌شود. این چرخه معیوب، سودی جز برای واسطه‌هایی ندارد که از کارمزدهای دلاری این معاملات منتفع می‌شوند.

بررسی عملکرد خریدهای اخیر پرسپولیس

عملکرد خریدهای زمستانی پرسپولیس، مانند خرید اوریه در ابتدای فصل، نمونه‌ای واضح از این ناکامی است. این بازیکنان حتی در اجرای مهارت‌های ابتدایی مانند یک «بغل پای ساده» نیز ناتوان به نظر می‌رسند. نمونه دیگر، ماجرای اورونوف است که باوجود سروصدای اولیه پس از گلزنی به سپاهان، با بررسی دقیق‌تر مشخص شد که گلزنی او صرفاً نتیجه یک موقعیت آماده و خالی بوده است. این روند یادآور پدیده‌ای به نام “سندروم سال دوم” است که گریبانگیر بسیاری از خارجی‌های موفق اولیه در لیگ ایران شده است؛ بازیکنانی مانند ایمون زاید، ابراهیم توره، و ماشاریپوف که پس از عقد قرارداد خوب و احساس راحتی، انگیزه خود را از دست داده و تنها برای حفظ آمادگی جسمانی بازی می‌کنند تا دوران قراردادشان به پایان برسد.

• دلیل اصلی این ناکامی فنی، عدم توجه مدیران و واسطه‌ها به مسائل فنی فوتبال و تمرکز صرف بر منافع مالی و دلاری است.
• نگاهی به تاریخ ۲۵ ساله لیگ برتر نشان می‌دهد که تعداد خریدهای موفق خارجی بسیار اندک بوده و حتی آنهایی که موفق بوده‌اند، تنها در ماه‌های اولیه در اوج بوده‌اند.
• ناکارآمدی شامل خریدهای استقلال نیز می‌شود؛ جایی که بسیاری از ۸ خرید خارجی این فصل، هرگز نتوانستند کارایی در خور قرارداد خود نشان دهند.
• این سیستم باعث می‌شود بازیکنان خارجی پس از مدتی متوجه شوند که مدیران ایرانی صرفاً به دنبال تأمین منافع خود هستند و از اینجا به بعد، بازی مؤثر را متوقف می‌کنند.
• در نهایت، این معاملات به ضرر باشگاه، هواداران و فوتبال ملی تمام شده و تنها واسطه‌ها برنده این بازی هستند.

به گفته تحلیلگران، «در تمام دنیا بازیکن و مربی خارجی باید چند سر و گردن از نیروی بومی بهتر باشد. اما متاسفانه ما کسانی را با ۱۰ برابر قیمت واقعی‌ می‌آوریم که به مراتب از جوانان خودمان سطح پایین‌تری دارند.»

“خارجی‌هایی که در بدو ورود به فوتبال ما بسیار درخشان هستند اما به محض بستن قرارداد خوب و زمانی که می‌بینند خیلی بیشتر از درخواست‌هایشان، به آنها سرویس داده می‌شود، از جایی به بعد، دیگر بازی نمی‌کنند تا ساق‌های خود را نگه دارند!”

در نتیجه، این الگو نشان می‌دهد که تا زمانی که فرآیند جذب بازیکنان خارجی بر اساس معیارهای فنی دقیق و نظارت قوی شکل نگیرد و واسطه‌گری‌های سودجویانه حذف نشود، داستان تلخ تکرار خریدهای ناکارآمد در باشگاه‌های بزرگ ایران ادامه خواهد یافت و فرصت‌های زیادی از جوانان داخلی سلب خواهد شد.