راهنمای جامع فروش واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری در ایران

راهنمای فروش واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری

سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری یکی از روش‌های پرطرفدار برای کسب بازدهی متنوع و نسبتاً ثابت در بازار مالی است. اگر تصمیمی به فروش واحدهای سرمایه‌گذاری خود گرفته‌اید، شناخت فرآیند فروش، انواع صندوق‌ها و جزئیات مهم امری ضروری است. این مطلب به عنوان یک راهنمای جامع به شما کمک می‌کند تا مراحل فروش واحدهای صندوق را با آگاهی کامل انجام دهید، از تفاوت‌های صندوق‌های ETF و صندوق‌های صدور و ابطالی گرفته تا نحوه محاسبه قیمت و موضوع کارمزدها و مالیات.

برای شروع، لازم است بدانید که صندوق‌های سرمایه‌گذاری به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند که هر یک روش فروش متفاوتی دارند:

انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری و تفاوت آن‌ها در فروش

• صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF): این صندوق‌ها دقیقاً مانند سهام عادی در بورس معامله می‌شوند. فروش واحدهای آن‌ها سریع و به صورت آنلاین از طریق کارگزاری قابل انجام است و نیازی به فرآیند ابطال طولانی‌مدت نیست.
• صندوق‌های صدور و ابطالی: خرید و فروش در این نوع صندوق‌ها به صورت «صدور» (خرید) و «ابطال» (فروش) ثبت می‌شود. این فرآیند معمولاً زمان‌برتر است و نیاز به ثبت درخواست در سایت یا اپلیکیشن اختصاصی صندوق دارد.

تفاوت اصلی در زمان تسویه است؛ در صندوق‌های صدور و ابطالی، تسویه مبلغ حاصل از فروش ممکن است تا 7 روز کاری طول بکشد، در حالی که در صندوق‌های ETF، فروش آنی و مشابه سهام انجام می‌شود.

مراحل و نکات کلیدی در فرآیند فروش واحد صندوق

برای فروش واحد صندوق مورد نظر، ابتدا باید به سامانه معاملاتی کارگزاری خود یا اپلیکیشن اختصاصی صندوق (برای صندوق صدور و ابطالی) وارد شوید. مراحل معمول فروش صندوق صدور و ابطالی شامل موارد زیر است:

• ورود به سامانه یا اپلیکیشن اختصاصی صندوق
• انتخاب صندوق مورد نظر و گزینه «فروش»
• وارد کردن تعداد واحدهای قابل فروش
• تعیین حساب بانکی برای واریز وجه
• تأیید نهایی درخواست فروش

قیمت فروش هر واحد بر اساس NAV یا «ارزش خالص دارایی» محاسبه می‌شود که روزانه اعلام می‌گردد. در صندوق‌های صدور و ابطالی، قیمت فروش معمولاً مساوی NAV روز است.

«فروش واحدهای صندوق‌های ETF سریع‌تر و همانند خرید و فروش سهام، به‌طور آنی انجام می‌شود، اما در صندوق‌های صدور و ابطال، فرآیند فروش زمان‌بر است و نیاز به درخواست ابطال دارد.»

کارمزدها و معافیت مالیاتی فروش صندوق

فروش واحدهای صندوق سرمایه‌گذاری شامل کارمزد معاملاتی است. این کارمزدها درصدی از مبلغ کل فروش را شامل می‌شود و به نهادهای بازار سرمایه پرداخت می‌گردد. نکته قابل توجه این است که طبق قوانین جاری ایران، خرید و فروش واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری (اعم از ETF و صدور و ابطالی) شامل مالیات بر درآمد یا مالیات نقل‌ و انتقال نیست و سود حاصل از فروش مشمول مالیات مستقیم نمی‌شود.

«بر اساس قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی، معاملات صندوق‌های سرمایه‌گذاری از مالیات مستقیم معاف هستند.»

بهترین زمان فروش

بهترین زمان برای فروش به اهداف سرمایه‌گذار و شرایط بازار بستگی دارد. برای حفظ ارزش سرمایه در برابر تورم، صندوق‌های درآمد ثابت مناسبند؛ اما در بازارهای پرنوسان، فروش صندوق‌های سهامی یا فلزی (مانند صندوق طلا) باید با دقت بیشتری انجام شود.

در نهایت، شناخت نوع صندوق، تسلط بر فرآیند ثبت درخواست فروش و آگاهی از ساختار کارمزدها، فرآیند خروج از سرمایه‌گذاری را برای شما آسان‌تر خواهد کرد. معافیت مالیاتی یکی از مزایای مهم این ابزار مالی در بازار ایران محسوب می‌شود.