اختلاف فاحش قیمت تخم‌مرغ در فروشگاه‌ها و خرده‌فروشی‌ها

نوسانات و تفاوت قیمت تخم‌مرغ در بازار ایران

بازار تخم‌مرغ در روزهای اخیر با معضل اختلاف قیمت چشمگیری روبرو شده است که نشان‌دهنده عدم وجود یک قیمت واقعی مشخص برای این کالای اساسی است. در فروشگاه‌های بزرگ زنجیره‌ای که مجری طرح کالابرگ هستند، شانه‌های ۲۰ عددی تخم‌مرغ گاهی تا سقف ۳۶۰ هزار تومان (دانه‌ای ۱۸ هزار تومان) به فروش می‌رسد، در حالی که در خرده‌فروشی‌ها، شانه ۳۰ تایی با نرخ ۴۸۰ هزار تومان (دانه‌ای ۱۶ هزار تومان) عرضه می‌شود. این تفاوت‌ها نمایانگر آشفتگی در ساختار توزیع و نظارت بر بازار است. افزایش ناگهانی قیمت‌ها عمدتاً پس از حذف ارز ترجیحی برای نهاده‌های دامی آغاز شد که موجب افزایش بنیادین هزینه‌های تولید برای تولیدکنندگان شد و قیمت نهاده‌هایی مانند ذرت و کنجاله سویا را به نرخ‌های آزاد رساند.

دبیرکل فدراسیون طیور ایران اشاره کرده است که در فروشگاه‌های زنجیره‌ای، بسته‌بندی‌های ۳۰ عددی بهداشتی کمتر یافت می‌شوند و تمرکز بر شانه‌های کوچک‌تر است. اگرچه گفته می‌شود تولید تخم‌مرغ در سطح مناسبی قرار دارد و حتی احتمال مازاد تولید نیز وجود دارد، اما این موضوع تأثیری در کاهش محسوس قیمت نهایی مشاهده شده در محل فروش نداشته است. در برخی مشاهدات میدانی در مناطق مختلف تهران، تخم‌مرغ حتی با قیمت ۲۸۰ هزار تومان برای شانه ۳۰ تایی نیز به دست مصرف‌کننده رسیده است که خود نشان‌دهنده گستردگی شکاف قیمت است.

• قیمت تخم‌مرغ به دنبال حذف ارز ترجیحی نهاده‌ها به سرعت افزایش یافته است.
• در فروشگاه‌های بزرگ، شانه ۲۰ تایی به قیمت ۳۶۰ هزار تومان و در خرده‌فروشی‌ها شانه ۳۰ تایی به قیمت ۴۸۰ هزار تومان معامله می‌شود.
• تورم نقطه به نقطه در بخش “تخم مرغ خوراکی” در پاییز ۱۴۰۴ به عدد چشمگیر ۶۲.۹ درصد رسید که بالاترین تورم در میان اقلام مرغداری صنعتی بوده است.
• آزادسازی تدریجی صادرات تخم‌مرغ با هدف کاهش قیمت‌ها اعلام شده است.
• فقدان نظارت مؤثر منجر به شکل‌گیری قیمت‌های بسیار متفاوت در کانال‌های توزیع مختلف شده است.

به گفته دبیرکل فدراسیون طیور، در صورت تکیه مصرف بر کالابرگ، فشار زیادی بر تولیدکنندگان وارد می‌شود هرچند قیمت‌ها تابع عرضه و تقاضا هستند.

مشاهدات میدانی نشان می‌دهد که کوچک‌تر شدن بسته‌بندی‌ها در فروشگاه‌های بزرگ، صرفاً تأثیر روانی داشته و به معنای ارزان شدن محصول نیست، بلکه قیمت واقعی در شانه‌های کوچکتر اعمال می‌شود.

در نهایت، شکاف قیمت‌های مشاهده شده از دانه‌ای ۹,۳۰۰ تومان تا ۱۸,۰۰۰ تومان، نیاز مبرم به نظارت دقیق‌تر و تدوین یک ساختار قیمتی واحد و شفاف را برای این کالای اساسی ضروری می‌سازد تا فشار تورمی بیش از این بر اقشار مختلف جامعه وارد نشود و ناهماهنگی بازار کنترل گردد.