جایگاه دعای توسل در توصیه‌های رهبر انقلاب به جبهه مقاومت

اهمیت دعای توسل در گفتمان مقاومت

در شرایط پرآشوب کنونی جهان، جبهه مقاومت در برابر ظلم و استکبار جهانی، نیازمند بنیان‌های معنوی قوی است. رهبر فرزانه انقلاب به طور مکرر بر استفاده از ابزارهای معنوی، از جمله دعای توسل، برای تضمین پیروزی تأکید کرده‌اند. این تأکید نشان‌دهنده این باور عمیق است که فتح نهایی تنها با توکل بر خداوند و توسل به اهل‌بیت (ع) میسر می‌شود. دعای توسل به عنوان یک وسیله معنوی، پیوندی ناگسستنی بین مؤمنان و خاندان پیامبر (ص) ایجاد کرده و از این طریق مدد می‌جوید تا نور حق بر باطل پیروز گردد.

حجت‌الاسلام والمسلمین رسول ملکیان اصفهانی، کارشناس مسائل دینی، جایگاه ویژه‌ی این دعا را در آموزه‌های اهل‌بیت (ع) تبیین می‌کند. این دعا بر اساس روایات متعدد، ابزاری برای تقرب به خداوند و برآورده شدن حاجات است. قرآن کریم در سوره مائده آیه ۳۵ به لزوم «ابتغای وسیله» به سوی خداوند اشاره می‌کند که اهل‌بیت (ع) مصداق بارز این وسیله هستند. امام صادق (ع) فرمودند: «ما همان ریسمان محکم الهی هستیم که خداوند به چنگ زدن به آن فرمان داده است.»

دعای توسل مشتمل بر محوریت چهارده معصوم (ع) بوده و سه آموزه اساسی را در خود جای داده است: مقام شفاعت اهل‌بیت (ع) به عنوان واسطه‌های فیض، تأکید بر محبت به خاندان رسالت برای تقرب به خدا، و اثبات ولایت تکوینی اهل بیت (ع) و تأثیرگذاری آن‌ها بر عالم هستی. بزرگان دینی نظیر علامه مجلسی بر سرعت استجابت این دعا تأکید داشته‌اند و آیت‌الله شاه‌آبادی آن را «کلید گشایش تمام مشکلات» می‌دانستند.

سه‌گانه معنوی تأکید شده توسط رهبری

در میان توصیه‌های معنوی رهبر معظم انقلاب، سه عنصر کلیدی برای تقویت جبهه مقاومت برجسته شده است: سوره فتح، دعای ۱۴ صحیفه سجادیه و دعای توسل. این انتخاب، نگاهی جامع به ابعاد مختلف مکتب مقاومت دارد.

• سوره فتح نماد وعده الهی به پیروزی مؤمنان و تقویت روحیه جهادی رزمندگان است.
• دعای ۱۴ صحیفه سجادیه که امام سجاد (ع) در آن به شکرگزاری در تمام حالات (سلامت و بیماری) می‌پردازند، مدرسه‌ای برای تربیت نفس و نگاه متوازن به سختی‌ها است.
• دعای توسل، پیوند معنوی و ولایی مقاومت با مکتب اهل بیت (ع) را تثبیت کرده و انسجام درونی نیروها را افزایش می‌دهد.

این سه‌گانه مکمل یکدیگرند؛ فتح بُعد نظامی، صحیفه بُعد برخورد با بلاها و توسل پشتوانه معنوی و ولایی جبهه را تأمین می‌نماید.

«دعای توسل، پیوند ناگسستنی مقاومت با مکتب اهل بیت (ع) را نمایان می‌سازد... از منظر روان‌شناختی این دعا به رزمندگان اعتماد به نفس معنوی می‌بخشد و صبر و استقامت آنان را در شرایط سخت افزایش می‌دهد.»

کارکرد اجتماعی و سیاسی دعای توسل

برخلاف تصور برخی، دعای توسل هرگز محدود به حاجات فردی نیست و دارای ظرفیت بالای تأثیرگذاری اجتماعی و سیاسی است. از منظر اجتماعی، قرائت جمعی این دعا موجب انسجام و تقویت پایه‌های وحدت اجتماعی می‌شود. در بعد سیاسی، این دعا نمادی برای است و در دوران مبارزات انقلابی ایران نقش مهمی در تقویت روحیه انقلابی داشت.