تقویت حافظه با اصلاح عادات روزمره و فعالیتهای ذهنی
فراموشی میتواند ناشی از استرس، کمخوابی و سبک زندگی نامناسب باشد. اصلاح عادات روزمره، مدیریت استرس و تقویت فعالیتهای ذهنی برای محافظت از حافظه ضروری است.
راههای عملی برای تقویت حافظه و سلامت شناختی
فراموشی یکی از تجربیات شناختی رایجی است که در سنین مختلف رخ میدهد و همواره نشانهای از بیماری نیست. عملکرد حافظه شامل سه مرحله حیاتی رمزگردانی، ذخیرهسازی و بازیابی اطلاعات است و اختلال در هر یک از این مراحل میتواند منجر به فراموشیهای روزمره شود. یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر افت حافظه، کاهش توجه و تمرکز است. دکتر روحاله زاهدیان، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، تأکید میکند که استرس و اضطراب نقش مخربی در این فرآیند دارند. این عوامل با ایجاد اختلال در عملکرد نواحی حساس مغز مانند قشر پیشپیشانی و هیپوکامپ، توانایی یادآوری را تضعیف میکنند. استرس مزمن به دلیل افزایش ترشح هورمون کورتیزول، تثبیت حافظه را مختل میسازد.
یکی دیگر از عوامل کلیدی در حفظ عملکرد شناختی، کیفیت خواب است. کمخوابی و اختلالات خواب بهطور مستقیم بر تحکیم اطلاعات تأثیر میگذارند؛ زیرا خواب عمیق و مرحله REM برای تثبیت آموختهها حیاتیاند. در حالی که تغییرات طبیعی در سرعت پردازش ذهنی با افزایش سن اجتنابناپذیر است، فعالیتهای روزمره میتوانند به محافظت از ساختار حافظه کمک کنند.
- مدیریت استرس: به کارگیری تکنیکهای کاهش اضطراب برای جلوگیری از تأثیر منفی کورتیزول بر هیپوکامپ.
- تضمین خواب با کیفیت: تنظیم خواب کافی و باکیفیت برای تحکیم مؤثرتر اطلاعات در طول شب.
- فعالیت بدنی منظم: حفظ تحرک برای بهبود جریان خون مغزی و سلامت کلی شناختی.
- تغذیه سالم: مصرف مواد غذایی مغذی که از ساختار سلولهای عصبی پشتیبانی میکنند.
- تحریک ذهنی مداوم: یادگیری مهارتهای جدید و درگیر شدن با فعالیتهایی مانند مطالعه برای حفظ انعطافپذیری عصبی.
دکتر زاهدیان عنوان میکند: «استرس و اضطراب با ایجاد اختلال در عملکرد بخشهایی از مغز مانند قشر پیشپیشانی و هیپوکامپ، فرآیند یادآوری را تضعیف میکنند.»
کارشناسان معتقدند اصلاح کلی سبک زندگی شامل خواب کافی، تغذیه سالم، و فعالیت بدنی، نقشی اساسی در پیشگیری از افت حافظه ایفا میکند.
در نهایت، حفظ سلامت شناختی یک رویکرد چندوجهی است که علاوه بر اصلاح عادات فیزیکی مانند خواب و تغذیه، نیازمند مشارکت فعال ذهنی و حفظ تعاملات اجتماعی پویا برای مقابله با فراموشیهای ناشی از سبک زندگی نامناسب است.
