دلایل فقهی نجس دانستن بهائیان در اسلام
بررسی علت نجس دانستن فرقه بهائیت در فقه اسلامی به دلیل انکار ضروریات دین اسلام، خاتمیت پیامبر(ص) و ادعای نبوت برای باب و بهاء، و حکم معاشرت با آنان.
دلایل فقهی نفی اعتقادات بهائیت و حکم معاشرت
در منابع اسلامی، حکم به نجاست بر اساس انکار ضروریات دین و شرک ورزیدن صادر میشود. کسانی که منکر وجود خداوند، شریک قرار دادن برای او، یا انکار رسالت پیامبر اعظم اسلام حضرت محمد مصطفی (ص) و یکی از ضروریات دین مبین اسلام شوند، کافر و در نتیجه نجس محسوب میگردند. این حکم مبنای قرآنی دارد، چنانکه در سوره توبه آیه ۲۸ آمده است: “إِنَّمَا الْمُشْرِکُونَ نَجَسٌ”؛ یعنی مشرکان پلید و نجس هستند. بنابراین، فرقه بهائیت به دلیل اعتقادات بنیادینی که با اسلام در تضاد است، مانند ادعای الوهیت و نبوت برای باب و بهاء و انکار خاتمیت پیامبر اسلام، در زمره کفار قرار گرفته و نجس دانسته میشوند. همچنین، آنان منکر احکام ضروری دین مانند نماز و روزه هستند و اسلام را منسوخ میدانند. علاوه بر این، ایشان منکر وجود مقدس حضرت بقیةالله الاعظم (عج) بوده و در زمره دشمنان ایشان محسوب میشوند.
دیدگاههای مجامع اسلامی و مراجع
تکفیر و نجس دانستن بهائیت صرفاً محدود به دیدگاههای فقهی شیعه نیست؛ بلکه نهادهای بزرگ اهل سنت نیز بر همین عقیدهاند. شورای فقه اسلامی در سال ۱۹۸۷ میلادی در کویت، با بررسی ادعاهای بنیانگذاران این فرقه، بهائیت را جریانی الحادی دانسته و مقرر کرد که هرگونه ادعای تغییر در فروع دین که به تواتر ثابت شده باشد، انکار ضروریات محسوب شده و منکر آن مشمول احکام کفر است. مجمع پژوهشهای اسلامی دانشگاه الازهر مصر نیز با صدور فتوایی، بهائیت را یک فرقه مرتد از اسلام دانسته و اعتقادات پیروان آن را دور از هرگونه تعالیم دینی معرفی کرده است.
حکم شرعی معاشرت و دوستی
بر اساس آموزههای قرآن، مؤمنان از دوستی و اتخاذ کافران به عنوان «اولیاء» نهی شدهاند («لاَّ یتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْکَافِرِینَ أَوْلِیاء مِن دُوْنِ الْمُؤْمِنِینَ»). از این رو، به دلیل کافر و نجس بودن بهائیان، دوستی و معاشرت با آنان جایز نیست. این نجاست در اصل یک آلودگی باطنی و معنوی تلقی میشود که هدف اصلی از پرهیز از معاشرت با آنها، حفظ عقاید و اخلاق جامعه است، به ویژه برای افرادی که از نظر دینی ضعیف هستند و ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند.
امیرالمؤمنین علی (ع) فرمودهاند: “فاعلموا ان الهالک من هلک دینه و الحریب من حرب دینه»؛ یعنی هلاک شده کسی است که دینش از بین برود.
با این حال، ارتباط عالمان و اندیشمندان دینی با افراد غیرمسلمان برای هدایت و ترویج عقاید اسلامی میتواند مطلوب و حتی ضروری باشد، مشروط بر اینکه عالمان در برابر تأثیرپذیری مصون باشند.
برخی از فتاوای مراجع تقلید
مراجع عظام تقلید شیعه نیز بر حرمت تقویت بهائیان و مراقبت در روابط تأکید دارند:
- امام خمینی (ره): هر نوع معامله، خرید و فروش با بهائیان حرام است.
- آیتالله فاضل لنکرانی: محکوم به نجاست هستند و معاملهای که موجب تقویتشان شود حرام است؛ همچنین رابطه با آنها جایز نیست مگر در صورتی که بتوان ارشاد نمود.
- آیتالله مکارم شیرازی: رفت و آمد و دوستی جایز نیست مگر اینکه امید هدایت آنها وجود داشته باشد.
- آیتالله خامنهای: همه پیروان فرقه گمراه بهائیت محکوم به نجاست هستند و باید از هرگونه معاشرت با این فرقه ضاله پرهیز شود.
مجمع پژوهشهای اسلامی الازهر اعلام میکند: «اعتقادات [بهائیت] از هرگونه تعالیم دینی به دور است و پیروان آن همگی گمراه و منحرف هستند هرکس دارای تفکر بهائی باشد کافر است».
در نهایت، ضرورت حفظ اصول اعتقادی اسلام و دوری از انحرافات، حکم به پرهیز از هرگونه مراوده و تأییدی میکند که به تقویت این فرقه منجر شود، مگر در چارچوب دعوت به حق و هدایتگری عالمانه.


