کاهش ضریب جینی در سال ۱۴۰۳؛ بهبود نسبی توزیع ثروت

تحلیل کاهش ضریب جینی در ایران در سال ۱۴۰۳

بر اساس آخرین گزارشات مرکز آمار ایران، شاخص ضریب جینی در سال ۱۴۰۳ با کاهش حدود ۳ درصدی نسبت به سال گذشته، به رقم ۰.۳۸۷۰ رسیده است. این شاخص که معیاری برای سنجش میزان نابرابری در توزیع درآمد یا ثروت در یک جامعه به شمار می‌رود، هر چه به صفر نزدیک‌تر باشد، نشان‌دهنده توزیع متعادل‌تر ثروت است. کاهش این ضریب از ۰.۳۹۷۹ در سال ۱۴۰۲ به ۰.۳۸۷۰ در سال ۱۴۰۳، حاکی از بهبود نسبی عدالت توزیعی در کشور در این دوره زمانی است و کمترین مقدار ثبت‌شده طی ۹ سال گذشته محسوب می‌شود.

اگرچه این کاهش نشان‌دهنده حرکت مثبت در جهت توزیع عادلانه‌تر ثروت است، اما مقایسه با ارقام تاریخی، نکته مهمی را نمایان می‌سازد. در سال ۱۳۹۰، ضریب جینی برابر با ۰.۳۷۰۰ بوده است. این بدان معناست که رقم ثبت‌شده برای سال ۱۴۰۳ همچنان حدود ۴ درصد بالاتر از آن سال است که نشان‌دهنده افزایش تمرکز ثروت و نابرابری اقتصادی در مقایسه با حدود یک دهه قبل است. بنابراین، بهبود مشاهده‌شده یک «بهبود نسبی» بوده و فاصله با وضعیت مطلوب‌تر همچنان پابرجاست.

• ضریب جینی جدید: ۰.۳۸۷۰ در سال ۱۴۰۳ (کاهش ۳ درصدی نسبت به سال پیشین).
• اهمیت شاخص: هر چه عدد به صفر نزدیک‌تر باشد، توزیع ثروت متعادل‌تر است.
• رکورد تاریخی: این رقم پایین‌ترین میزان ضریب جینی از سال ۱۳۹۴ تاکنون است.
• مقایسه بلندمدت: علی‌رغم بهبود، نابرابری نسبت به سال ۱۳۹۰ افزایش یافته است.
• تأثیرگذاری: کاهش این ضریب به معنای کاهش فقر نسبی و توزیع درآمدی همگن‌تر است.

«ضریب جینی که نشان‌دهنده نحوه توزیع ثروت در جامعه است، در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال قبل کاهش یافته و بیانگر بهبود نسبی عدالت توزیعی در کشور است.»

«مقایسه بلندمدت این شاخص نشان می‌دهد که ضریب جینی در سال ۱۳۹۰ برابر با ۰.۳۷۰۰ بوده و رقم ثبت‌شده در سال ۱۴۰۳ حدود ۴ درصد بالاتر از آن است که بیانگر افزایش تمرکز ثروت و نابرابری اقتصادی در مقایسه با سال ۱۳۹۰ است.»

در مجموع، کاهش ضریب جینی در سال ۱۴۰۳ یک سیگنال مثبت در حوزه اقتصاد کلان و عدالت اجتماعی کشور تلقی می‌شود، هرچند که برای دستیابی به توزیع ثروت ایده‌آل، نیازمند استمرار سیاست‌های کاهنده نابرابری و نزدیک شدن به سطح سال‌های قبل از ۱۳۹۰ هستیم.