راهکارهای دوری گزیدن از سرطان از طریق سبک زندگی سالم
شناخت عوامل خطر و اتخاذ سبک زندگی سالم شامل تغذیه مناسب، فعالیت بدنی کافی و پرهیز از آلایندهها، کلید پیشگیری از بیماریهای خطرناکی چون سرطان است.
کاهش خطر ابتلا به سرطان با سبک زندگی سالم
شنیدن نام سرطان برای هر فردی هولناک است؛ با این حال، با توجه به اینکه عوامل محیطی تا ۹۰ درصد در بروز این بیماری نقش دارند، اتخاذ یک سبک زندگی سالم میتواند احتمال ابتلا به آن را به طرز چشمگیری کاهش دهد. دبیر کارگروه ملی پیشگیری و کنترل سرطان وزارت بهداشت اشاره کرده است که احتمال بروز سرطان در طول زندگی هر فرد حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد است. تغذیه سالم به عنوان رکن اصلی سبک زندگی سالم، اهمیت حیاتی دارد، اما نباید از اهمیت هوای سالم و آب سالم غافل شد، زیرا بسیاری از سرطانها با آلایندههای محیطی ارتباط تنگاتنگی دارند. متخصصان تغذیه بالینی تأکید میکنند که با یک رژیم غذایی مناسب میتوان از بروز یک سوم سرطانها پیشگیری کرد.
عوامل محیطی و سبک زندگی موثر در سرطان
عوامل متعددی در بروز سرطان دخیل هستند که خارج از کنترل ژنتیک قرار دارند. مصرف سیگار و الکل میتواند تا ۳۰ درصد در ایجاد سرطان مؤثر باشد. همچنین، چاقی و اضافه وزن عاملی برای بروز ۱۴ تا ۲۰ درصد از سرطانها معرفی شده است و کنترل آن از دوران کودکی حائز اهمیت است. در رابطه با تغذیه، نوع مصرف چربی اهمیت دارد؛ استفاده نادرست از روغنها، به ویژه روغنهای گیاهی تصفیه نشده در حرارت بالا برای سرخ کردن، مواد سمی تولید کرده و خطر سرطان را افزایش میدهد. همچنین، مواد غذایی فرآوری شده مانند سوسیس و کالباس حاوی نیترات هستند که در بدن به ترکیبات سرطانزای نیتروزامین تبدیل میشوند. گوشت قرمز نیز به دلیل داشتن طبیعی ترکیبات نیتروزامین و همچنین تولید ترکیبات سرطانزا در حرارتهای بسیار بالا (مانند کباب کردن و گریل کردن)، باید مصرف آن محدود شود.
- فعالیت بدنی کافی: روزانه حداقل ۳۰ دقیقه یا پنج بار در هفته ۴۵ تا ۶۰ دقیقه فعالیت فیزیکی توصیه میشود.
- کنترل وزن: حفظ وزن در محدوده طبیعی برای جلوگیری از افزایش فاکتور رشد شبه انسولین شماره ۱ (IGF-۱) که عامل خطر سرطان است.
- پرهیز از مواد نگهدارنده: محدود کردن مصرف غذاهای فرآوری شده و ترشیجات پرنمک حاوی نیترات.
- انتخاب صحیح روغن: استفاده از روغنهای مخصوص سرخ کردنی بدون پالم و عدم استفاده از روغنهای تصفیه نشده در حرارت بالا.
- جایگزینی پروتئین: مصرف پروتئینهای گیاهی مانند حبوبات به جای افزایش مصرف گوشت قرمز.
متخصصان تأکید دارند که ترکیبات ضدسرطانی مانند ویتامین "ث" و فیتوکمیکالهای موجود در میوهجات و سبزیجات میتوانند در خنثی کردن اثر مواد سمی و به تاخیر انداختن تبدیل نیترات به نیتروزامین مؤثر باشند.
از دیگر عوامل مهم، نقش ویتامین D در سیستم ایمنی بدن و پیشگیری از سرطانهایی نظیر پروستات و پستان است؛ کمبود این ویتامین در کشور نگرانکننده توصیف شده و چکاپ سالانه و جبران کمبود توصیه میشود.
احسان حجازی، متخصص تغذیه بالینی، بیان کرد: “با یک رژیم غذایی سالم میتوان از بروز یک سوم سرطانها پیشگیری کرد.”
