پیگیری مصوبه جابجایی ریل از حریم تپه حصار دامغان؛ تاریخ ۷۰۰۰ ساله در خطر است
علیرغم تصویب جابجایی ریل راهآهن از مجاورت تپه حصار دامغان، میراث فرهنگی منتظر پاسخ اداره کل راهآهن است؛ فعالان هشدار میدهند ارتعاشات قطارها این محوطه ۷ هزار ساله را تهدید میکند.
چالش تاریخی تپه حصار دامغان و لزوم جابجایی خط راهآهن
تپه حصار دامغان به عنوان یکی از مهمترین سایتهای باستانشناسی ایران، لایههای تمدنی گستردهای از هفت هزار تا دو هزار سال پیش را در خود جای داده است. این محوطه ارزشمند که هنوز کشفیات بیشتری از آن انتظار میرود، با چالشهای متعددی مواجه است؛ از جمله عدم توجه کافی مسئولان، رهاشدگی و مهمتر از همه، عبور ریل راهآهن در فاصله چند متری آن. ارتعاشات ناشی از عبور روزانه حدود ۹۰ رام قطار در کریدور اصلی تهران-مشهد میتواند آسیبی جبرانناپذیر به این میراث ۷ هزار ساله وارد سازد و سبب لرزش و نابودی آن شود. باستانشناسان و فعالان میراث فرهنگی سالهاست که خواستار جابجایی این خط ریلی هستند که در ابتدا نیز نباید در محدوده این محوطه احداث میشده است.
در تحولات اخیر، خبرهای خوشی از استان سمنان منتشر شده است. مجتبی اکبر پور، رئیس میراث فرهنگی دامغان، اعلام کرد که روند اجرایی جابجایی ریل با دستور دادستانی استان سمنان و مصوبه نهایی در نشستی با حضور تمام مسئولین ذیصلاح (شامل اداره کل راهآهن شمالشرق و میراث فرهنگی) آغاز شده است. این اقدام با هدف صیانت از میراث هفت هزارساله صورت میگیرد.
بازدید وزیر و تأیید ضرورت تغییر مسیر
وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، در جریان سفر خود به استان سمنان، شخصاً از تپه حصار بازدید کرد و شاهد عبور دو رام قطار و ارتعاشات خطرناک آن بود. وی بر ضرورت جابجایی ریل در این سایت تاریخی تأکید کرد و قول داد که این موضوع از طریق هیئت دولت پیگیری شود. او تأکید کرد که هدف سفرهای استانی، شنیدن مسائل شهرستانها و انتقال آن به دولت برای رفع مشکلات است.
- مصوبه جابجایی ریل با حضور مقامات قضایی و اجرایی استان سمنان به دست آمده است.
- تپه حصار دامغان یکی از مهمترین سایتهای باستانشناسی با لایههای تمدنی بسیار قدیمی است.
- ریل فعلی در کریدور اصلی تهران-مشهد قرار دارد و روزانه تعداد زیادی قطار از آن عبور میکنند.
- جابجایی زیرساخت بزرگی است که نیازمند کار عمرانی و اعتبارات وسیع خواهد بود.
- میراث فرهنگی از وزارت راه درخواست کرده تا زمان تغییر مکان، محدودیت سرعت تردد قطارها در محدوده تپه حصار اعمال شود؛ درخواستی که هنوز پاسخی از سوی راهآهن دریافت نشده است.
رئیس میراث فرهنگی دامغان اعلام کرد: «جابجایی ریل راهآهن از محدوده این محوطه تاریخی آغاز شده است و این اقدام دستور دادستانی استان سمنان را دارد.»
وزیر میراث فرهنگی در بازدید خود اشاره کرد: «ما هفته گذشته در اردبیل حضور داشتیم این هفته در سمنان حضور داریم و مشخص نیست هفته دیگر در چه استانی باشیم و لذا این مسائل هم عیناً در دولت مطرح خواهد شد.»
در نهایت، امیدواریها برای حفظ این مجموعه باستانی افزایش یافته است، چرا که به نظر میرسد عزم دولت برای حفظ و حراست از این میراث بینظیر تاریخی جدی است. هرچند اقدام عملی و تغییر مسیر ریل نیازمند زمان و منابع گسترده است، اما اعمال محدودیت سرعت موقت میتواند به طور فوری از شدت تخریبهای ناشی از ارتعاشات جلوگیری کند و حفاظت از هویت ۷۰۰۰ ساله دامغان را تضمین نماید.
