تأثیر رژیم کتوژنیک بر افسردگی مقاوم به درمان

یک مطالعه پیشگامانه نشان می‌دهد که رژیم غذایی کتوژنیک، که یک برنامه غذایی با چربی بالا، پروتئین متوسط و کربوهیدرات کم است و بدن را وادار به ورود به حالت کتوزیس می‌کند، می‌تواند تسکینی برای بیماران مبتلا به افسردگی مقاوم به درمان باشد. این وضعیت که حدود ۳۰ درصد از آمریکایی‌های مبتلا به اختلال افسردگی اساسی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، به این معنی است که درمان‌های استاندارد پاسخگو نیستند و علائم اغلب بدتر می‌شوند. هدف اصلی رژیم کتوژنیک، استفاده از چربی به جای قند به عنوان منبع انرژی است و در نتیجه کتون‌ها تولید می‌شوند که به عنوان سوخت جایگزین برای مغز و عضلات عمل می‌کنند. دانشمندان مدت‌هاست که بر این باورند کتون‌ها می‌توانند برای مغز مفید باشند، زیرا ممکن است منبع انرژی پایداری را فراهم کنند، انتقال‌دهنده‌های عصبی مرتبط با خلق و خو مانند سروتونین را تنظیم کنند، التهاب را کاهش دهند و حتی سلامت روده را بهبود بخشند؛ عواملی که همگی با افسردگی مرتبط هستند.

در این مطالعه، محققان ۸۸ بزرگسال مبتلا به افسردگی مقاوم به درمان را به دو گروه تقسیم کردند. گروه اول به مدت شش هفته رژیم کتوژنیک با پشتیبانی فشرده (شامل وعده‌های غذایی آماده و شمارش روزانه کتون‌ها) را دنبال کردند. گروه دوم یک رژیم غذایی “فیتوشیمیایی” را دنبال کردند. نتایج امیدوارکننده بود؛ گروه کتوژنیک کاهش میانگین ۱۰.۵ امتیازی در نمرات افسردگی (بر اساس پرسشنامه سلامت بیمار ۹ آیتمی - PHQ-9) را تجربه کردند، در مقایسه با ۸.۳ امتیاز در گروه دیگر. با این حال، پایبندی به این رژیم بسیار دشوار بود و تنها ۹٪ شرکت‌کنندگان پس از پایان حمایت فشرده، آن را ادامه دادند.

• رژیم کتوژنیک با ایجاد کتوزیس، سوخت جایگزین (کتون‌ها) برای مغز فراهم می‌کند.
• ممکن است کتون‌ها به تنظیم انتقال‌دهنده‌های عصبی و کاهش التهاب مرتبط با افسردگی کمک کنند.
• حمایت‌های اضافی مانند وعده‌های غذایی آماده و جلسات مشاوره‌ای در بهبود خلق و خو مؤثر بوده‌اند.
• سختی رعایت رژیم کتوژنیک و کاهش پایبندی پس از پایان حمایت، یک چالش بزرگ است.
• تغییرات سبک زندگی دیگر مانند ورزش و مدیریت وزن نیز می‌توانند تأثیر معنی‌داری بر بیماران داشته باشند.

دکتر رافائل براگا اشاره کرد: «پیام اصلی مطالعه این است که کتوژنیک ممکن است در صورت انجام صحیح، مقداری ارزش داشته باشد، اما اقدام بسیار سختی است و محدودیت‌های زیادی دارد.»

بر اساس سخنان براگا: «یکی از دلایل احتمالی که بیماران در طول مطالعه بهتر شدند، چه با رژیم کتوژنیک و چه با رژیم کنترلی، احتمالاً به این دلیل بود که حمایت زیادی دریافت کردند.»

در نهایت، اگرچه رژیم کتوژنیک پتانسیل بالایی برای کمک به افسردگی شدید نشان داده است، اما محدودیت‌های عملی و مسائل مربوط به کلسترول و سلامت روده، اجرای بلندمدت آن را دشوار می‌سازد. اهمیت حمایت‌های روانی و اجتماعی در کنار هرگونه تغییر جدی در رژیم غذایی نباید نادیده گرفته شود.