برگزاری نخستین انتخابات بنگلادش پس از اعتراضات دانشجویی ۲۰۲۴

انتخابات بنگلادش: آزمون جنبش‌های نسل زِد برای تغییر سیستمی

انتخابات عمومی بنگلادش که اولین دور پس از سرنگونی دولت مقتدر در سال ۲۰۲۴ توسط میلیون‌ها معترض دانشجو است، آزمونی حیاتی برای سنجش تأثیر جنبش‌های مردمی بر دگرگونی‌های سیاسی است. این اعتراضات که با مطالبات اولیه درباره سهمیه‌بندی مشاغل آغاز شد، با سرکوب خشونت‌آمیز علیه دانشجویان توسط نخست‌وزیر وقت، شیخ حسینه، به خیزشی علیه فساد سیستمی و فقدان فرصت‌های شغلی تبدیل شد. سرانجام، این فشارها منجر به استعفای شیخ حسینه در اوت ۲۰۲۴ و فرار وی به هند گردید و حزب او از شرکت در انتخابات منع شد. این وقایع، بنگلادش را در موقعیتی حساس قرار داده است، به طوری که تغییرات ظاهری، مانند تغییر رنگ یونیفرم پلیس از آبی و سبز به خاکستری و قهوه‌ای برای فاصله گرفتن از سرکوب‌ها، بسیاری از فعالان را نگران کرده است.

یکی از فعالان دانشگاه داکا، طنجینه تمیم هپسا، تأکید کرد: “ما نمی‌خواستیم لباس‌ها عوض شوند. ما می‌خواهیم نظام، ساختار را تغییر دهیم.” این نگرانی نشان می‌دهد که تغییرات سطحی، پاسخگوی مطالبات عمیق برای اصلاحات دموکراتیک نیست.

انتخابات بنگلادش به عنوان یک مورد آزمایشی جهانی

این انتخابات اهمیت جهانی پیدا کرده است، زیرا نتایج آن تعیین می‌کند که آیا جنبش‌های دانشجویی در سایر نقاط جهان، از جمله خیزش نسل زِد در نپال و اعتراضات کنیا و ایران، می‌توانند به تغییرات پایدار دست یابند یا خیر. بنگلادش، کشوری با جمعیتی بالغ بر ۱۷۵ میلیون نفر و میانگین سنی حدود ۲۵ سال، عرصه رویارویی ایده‌آل برای ارزیابی قدرت نسل جوان در نهادینه‌سازی دموکراسی است.

• جنبش دانشجویی ۲۰۲۴ ابتدا در اعتراض به سهمیه‌بندی مشاغل آغاز شد.
• خشم عمومی پس از دستور نخست‌وزیر برای سرکوب معترضان، شعله‌ور شد.
• تغییر رنگ یونیفرم پلیس از نمادهای رژیم سابق تلقی می‌شود، اما فعالان خواستار تغییرات ساختاری هستند.
• این رویداد برای سایر جنبش‌های اعتراضی نسل‌های جوان در آسیا و جهان اهمیت دارد.
• شیخ حسینه پس از استیضاح سیاسی مجبور به ترک کشور شد.

یکی از فعالان اظهار داشت: “ما دلمان نمی‌خواست یونیفرم‌ها عوض شوند. ما خواهان تغییر سیستم و ساختار هستیم.”

شاهدان عینی در داکا، ازدحام قطارها برای مشارکت در اولین انتخابات پس از انقلاب را نشان‌دهنده اهمیت این رخداد برای مردم دانستند.

در نهایت، چالش اصلی پیش روی مردم بنگلادش این است که آیا این صندوق‌های رأی می‌توانند وعده‌های انقلابی را که با خون و اعتراضات گسترده به دست آمد، محقق سازند، یا اینکه تغییرات فقط در حد تعویض ظاهری باقی خواهد ماند. این انتخابات سرنوشت مسیر دموکراتیک کشور را مشخص خواهد کرد.