فرهنگ‌سازی و کنترل مصرف دخانیات؛ محور مشترک برنامه‌های پیشگیرانه

فرهنگ‌سازی کلید کنترل مصرف دخانیات

مهدی شامحمدی، رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، بر اهمیت چندوجهی برنامه‌های پیشگیرانه در حوزه مصرف دخانیات تأکید ورزید. وی اظهار داشت که هرچند اعمال قانون در کنترل مصرف دخانیات امری ضروری است، اما تجارب جهانی نشان می‌دهد که راهکار اصلی در بلندمدت، تمرکز بر فرهنگ‌سازی و ارتقاء آگاهی عمومی در خصوص مضرات این مواد است. این رویکرد فرهنگی می‌تواند تأثیرگذاری عمیق‌تر و ماندگارتری نسبت به محدودیت‌های صرف قانونی داشته باشد و به تغییر نگرش جامعه نسبت به مصرف دخانیات کمک کند.

برنامه‌های وزارت بهداشت در این زمینه بر محوریت دو عنصر اصلی استوار است:

• آموزش و اطلاع‌رسانی مستمر: معرفی پیوسته مضرات دخانیات به اقشار مختلف جامعه.
• ایجاد محیط‌های عاری از دخانیات: تلاش برای اجرای کامل قوانین منع استعمال دخانیات در اماکن عمومی.

نقش حیاتی ارتقاء آگاهی

شامحمدی معتقد است که یک بستر فرهنگی قوی، زمینه‌ساز اجرای موفق‌تر قوانین خواهد بود. هنگامی که افراد به صورت درونی ارزش‌های سلامت محور را می‌پذیرند، پیروی از مقررات آسان‌تر می‌شود. این مسئله به ویژه در مورد نسل جوان باید با جدیت بیشتری دنبال شود تا از گرایش به مصرف دخانیات در سنین پایین پیشگیری به عمل آید. همکاری بین بخشی و استفاده از ظرفیت رسانه‌ها برای انتقال پیام‌های بهداشتی بسیار مهم تلقی می‌شود.

“تجربه جهانی نشان می‌دهد معرفی مستمر مضرات دخانیات و ارتقای آگاهی عمومی، اثربخشی بیشتری در کنترل مصرف دارد.”

برنامه‌های پیشگیرانه نه تنها باید بر مضرات تنباکو، بلکه بر سیگارهای الکترونیکی و سایر محصولات جدید نیز متمرکز شوند که تهدیدی نوظهور برای سلامت عمومی محسوب می‌شوند. این استراتژی جامع شامل نظارت دقیق بر بازار و همچنین حمایت از افرادی است که قصد ترک دخانیات را دارند.

“اعمال قانون در حوزه دخانیات ضروری است، اما بدون بستر فرهنگی لازم، پایداری نخواهد داشت.”

در نهایت، موفقیت در کنترل مصرف دخانیات نیازمند یک عزم ملی و هماهنگی کامل بین نهادهای قانونی، آموزشی و بهداشتی است تا بتواند اثری پایدار بر سلامت جامعه بگذارد.